Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết đến thời điểm này đã có 23.000 cán bộ, công chức, viên chức được giải quyết chế độ do sắp xếp bộ máy, hiện còn khoảng 90.000 người chờ được giải quyết.

Chiều 5-6, tiếp tục Phiên họp 46, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về Đề án sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp tỉnh năm 2025.

Thực hiện sắp xếp 447.657 cán bộ, công chức

Trình bày tóm tắt tờ trình về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết trên cơ sở hiện trạng, định hướng phát triển của 63 tỉnh, TP trong cả nước, Chính phủ xây dựng 23 phương án sắp xếp đối với 52 ĐVHC cấp tỉnh để hình thành 23 ĐVHC cấp tỉnh mới.

23 tỉnh, thành sau sắp xếp gồm Tuyên Quang, Yên Bái, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Giang, Hưng Yên, TP Hải Phòng, Ninh Bình, Quảng Trị, TP Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đắk Lắk, TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh, TP Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cà Mau, An Giang.

11 đơn vị cấp tỉnh giữ nguyên, không thực hiện sắp xếp, gồm TP Hà Nội, TP Huế, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.

Theo Bộ trưởng Nội vụ, tổng biên chế cán bộ, công chức, viên chức theo định mức được giao của các cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp tỉnh thuộc 52 tỉnh, TP thực hiện sắp xếp là 447.657 người. Trong đó, 2.321 cán bộ, 79.118 công chức, 366.218 viên chức.

Sau sắp xếp, số lượng cán bộ, công chức, viên chức của cấp tỉnh tối đa không vượt quá tổng số cán bộ, công chức, viên chức (số có mặt) của cấp tỉnh trước sắp xếp và thực hiện tinh giản biên chế gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, bảo đảm trong thời hạn 5 năm cơ bản bố trí theo đúng quy định.

Sau khi chính quyền địa phương cấp tỉnh đi vào hoạt động, Chính phủ sẽ căn cứ dân số, diện tích, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương cấp tỉnh để xây dựng vị trí việc làm trình cấp có thẩm quyền giao biên chế cán bộ, công chức, viên chức cho địa phương.

Cũng qua tổng hợp, tổng số trụ sở công cấp tỉnh của 52 tỉnh, thành phố thực hiện sắp xếp là 38.182 trụ sở (tiếp tục sử dụng 33.956 trụ sở, dôi dư 4.226 trụ sở).

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, cho biết cơ quan này cơ bản tán thành với đề xuất của Chính phủ.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung vào dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định về một số trách nhiệm cụ thể của Chính phủ, các Bộ, ngành ở trung ương và chính quyền địa phương trong việc sắp xếp ĐVHC cấp tỉnh. Cùng với đó, không quy định về trách nhiệm của Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng VKSND Tối cao trong dự thảo Nghị quyết của Quốc hội vì không có trách nhiệm thực hiện trực tiếp.

Đề xuất lập đề án về xử lý tài sản công

Góp ý tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi đề nghị cần ổn định tổ chức bộ máy, lựa chọn cán bộ thực hiện được nhiệm vụ ở tỉnh và xã mới sau sáp nhập. Cùng đó là giải pháp ổn định đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, gồm cả cán bộ tiếp tục công việc và cán bộ thuộc diện sắp xếp. “Có hàng trăm ngàn cán bộ tới đây sẽ thôi không tiếp tục công việc” – ông Mãi nói và khẳng định đây là vấn đề lớn.

Đề cập đến các giải pháp xử lý tài sản công, ông Phan Văn Mãi đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chức năng nghiên cứu lập một đề án về xử lý tài sản công, trình Quốc hội xin cơ chế. “Nếu không làm ngay từ bây giờ thì có lẽ sau 3 năm chúng ta sẽ không thể giải quyết hết” – ông Mãi nhấn mạnh.

Cũng theo ông Phan Văn Mãi, khi sáp nhập tỉnh cần rà soát để điều chỉnh quy hoạch, đây là nội dung rất quan trọng. “Việc điều chỉnh quy hoạch cần đi liền với xây dựng báo cáo chính trị, định hướng phát triển kinh tế - xã hội trình đại hội Đảng XIV” – Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nêu.

Phó Bí thư Đảng ủy Quốc hội Vũ Hải Hà cho biết vừa qua ông có đi thực tế cùng Tổng Bí thư Tô Lâm khảo sát tại 5 cặp tỉnh thực hiện sáp nhập. Quá trình thực tế này có nhiều vấn đề đặt ra và Tổng Bí thư cũng đã lưu ý, như giải quyết công tác cán bộ, trụ sở dôi dư, nơi ăn ở cho cán bộ, công chức, xây dựng kịch bản tăng trưởng phù hợp để đạt mục tiêu, chỉ tiêu đề ra… Đáng chú ý về quy hoạch, các địa phương kiến nghị rất nhiều đến kết nối giao thông, đường quốc lộ, cao tốc, sân bay…

Các địa phương cũng đề nghị đưa hoạt động của các ĐVHC cấp tỉnh, xã cùng một thời điểm để tạo sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành. “Vấn đề này sẽ được trình Bộ Chính trị cho ý kiến vào ngày mai (6-6)”- ông Hà nói.

Còn theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, khi chia tách, sáp nhập tỉnh, xã cần lưu ý đến tài chính công, bởi tài chính công là việc thu chi ngân sách của đơn vị mới, phân định ngân sách của các đơn vị được sáp nhập…

Về tài sản công, trong thời gian chờ được bố trí, giải quyết phù hợp, ông Hải đề nghị quan tâm, giữ gìn không để các trụ sở công xuống cấp, gây lãng phí.

Ông Nguyễn Đức Hải cũng đề nghị cho các địa phương trong khả năng chủ động sắp xếp, có chế độ đặc thù để hỗ trợ cán bộ dôi dư, cán bộ phải di chuyển từ tỉnh cũ sang tỉnh mới làm việc, để họ ổn định đời sống về lâu dài.

Đã giải quyết chế độ cho 23.000 cán bộ, viên chức ảnh hưởng

Phát biểu tiếp thu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà khẳng định việc sáp nhập tỉnh, sắp xếp xã lần này là một thời khắc mang tính lịch sử, mang tính cách mạng.

Nói về sắp xếp cán bộ, công chức, viên chức ảnh hưởng do sắp xếp bộ máy, bà Trà cho hay Chính phủ đã ban hành các nghị định liên quan để giải quyết vấn đề và đang trong quá trình triển khai.

Đến thời điểm này, Chính phủ, các địa phương cũng như các bộ, ngành đã giải quyết chế độ cho 23.000 cán bộ, công chức, viên chức ảnh hưởng trong giai đoạn 1 và đang bước vào một phần giai đoạn 2.

“Theo đăng ký của các bộ, ngành, địa phương, từ nay đến 31-12-2025 còn khoảng 90.000 cán bộ, viên chức cần được giải quyết chế độ theo Nghị quyết 178 sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 67”- Bộ trưởng Nội vụ thông tin và cho biết bộ đã trình Chính phủ Nghị định thay thế Nghị định 29 về tinh giảm biên chế. Khi nghị định được ban hành sẽ giải quyết tất cả những vấn đề liên quan đến tinh giảm biên chế gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cũng như giải quyết chế độ chính sách đối với cán bộ không chuyên trách.

Cũng tại phiên họp, sau khi thảo luận, cho ý kiến, với 100% thành viên có mặt, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua nguyên tắc về các nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025. Theo đó, cả nước giảm từ 10.035 xuống còn 3.321 đơn vị cấp xã.

Tuy vậy, bà Trà cũng nhìn nhận khi sắp xếp ĐVHC cấp xã mới thì tính chất, đặc điểm, yêu cầu mục tiêu của xã mới rất đặc biệt, nhiệm vụ rất nặng nề. Cấp có thẩm quyền đã ban hành Kết luận 150 để định hướng rất rõ về quy định nguyên tắc, tiêu chuẩn đối với cán bộ các cấp. “Đây là cơ sở để các địa phương triển khai, hiện các địa phương cũng đã sẵn sàng”- bà Trà nói.

Chính phủ cũng đã có hướng dẫn cụ thể để các địa phương bố trí phương án, hỗ trợ cán bộ phải di chuyển về làm việc tại trung tâm hành chính – chính trị của tỉnh mới sau sáp nhập

Riêng về vấn đề tài sản công, bà Trà nhận định đây là vấn đề “rất nóng bỏng”. Chính phủ đã ban hành hai công điện (08 và 68), trong đó giao nhiệm vụ rất cụ thể cho từng bộ, ngành. Bộ Tài chính sẽ hướng dẫn cụ thể về vấn đề này cho các địa phương tại hội nghị toàn quốc về tổ chức vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ngày 14 và 15-6 tới.

“Tuy nhiên, xử lý vấn đề tài sản công không thể ngày một ngày hai, sẽ phải mất vài năm” – Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà nói.

Cán bộ điều ở tỉnh xuống chưa chắc là làm tốt vai trò chủ tịch xã

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu nghị quyết thể hiện sao cho gọn nhưng phải rõ, đảm bảo tính pháp lý. Ông đề nghị Bộ Nội vụ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiếp tục rà từng ĐVHC, các thông số… để khi nghị quyết ban hành đảm bảo chính xác.

Ông Trần Thanh Mẫn cũng cho rằng điều quan trọng nhất là sắp xếp cán bộ. “Trong 3.321 xã này, chọn ai làm bí thư, phó bí thư thường trực và chủ tịch HĐND, phó bí thư là chủ tịch UBND là điều cần quan tâm. Chủ tịch UBND phải là người am hiểu về quản lý nhà nước, có kinh nghiệm”- ông nói và đề nghị chú ý nhân sự chủ tịch của xã, phường, đặc khu.

“Tôi đặc biệt quan tâm đến cán bộ chủ chốt của cấp xã”- ông Trần Thanh Mẫn nói và nhấn mạnh mục tiêu phải làm sao xã mạnh thì tỉnh mới mạnh, tỉnh mạnh thì trung ương mới mạnh. Tất cả chủ trương bây giờ đưa về cấp xã thực hiện, không còn nói chung chung nữa.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Bộ Nội vụ quán triệt để địa phương thấy nhân sự không đủ tiêu chuẩn, điều kiện thì có thể thay. “Chủ tịch xã nhưng chưa chắc điều ở tỉnh xuống mà làm được”- Chủ tịch Quốc hội nói thêm và cho biết sẽ có tập huấn, hướng dẫn cụ thể cho các địa phương.

Cho biết tất cả các xã bắt đầu hoạt động từ ngày 1-7, cấp tỉnh kết thúc vào 15-8, ông Trần Thanh Mẫn yêu cầu các bộ, ngành phối hợp để hoàn tất những công việc còn lại.

Chủ tịch Quốc hội cũng thông tin nghị quyết ĐVHC cấp tỉnh lần này khác với trước đây, chỉ quy định nguyên tắc chung. Sau đó, Chính phủ sẽ có nghị định, các bộ liên quan có thông tư hướng dẫn để các địa phương thực hiện.

“Sắp xếp ĐVHC cấp xã, cấp tỉnh là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng và phức tạp, đòi hỏi cân nhắc kỹ lưỡng để tính toán đúng” – ông Trần Thanh Mẫn nói và nhấn mạnh đây là chủ trương lịch sử, Thường vụ Quốc hội, Quốc hội quyết định những vấn đề lịch sử của đất nước. Người dân rất kỳ vọng vào đợt sắp xếp hành chính này để tạo ra động lực mới, diện mạo mới cho phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh.