Vũ trụ cũng lãng mạn như thơ văn | Khoa Học | DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại

  Trang nhất

  Xã Luận

  Đọc Báo Trong Nước

  Truyện Ngắn

  Kinh Tế

  Âm vang sử Việt

  Tin Thể Thao

  Y Học

  Tâm lý - Xã hội

  Công Nghệ

  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông

Phản đối mạnh mẽ mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa

    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip

Vì sao Đà Nẵng và Phú Quốc là lựa chọn 'đáng từng giờ' của khách Hàn?

    Tin Thế Giới

Iran cảnh báo ra đòn 'phá hủy không thể phục hồi' nếu các nhà máy điện bị tấn công

    Tin Việt Nam

Thủ tướng Phạm Minh Chính lên đường thăm chính thức Liên bang Nga

    Tin Cộng Đồng

Lễ hội Xuân hồng lan tỏa tinh thần nhân ái, sẻ chia yêu thương

    Tin Hoa Kỳ

Ông Trump thu hồi quy chế miễn thuế cho Đại học Harvard

    Văn Nghệ

Những 'đóa hoa nghệ thuật'

    Điện Ảnh

'Khổng Tước' mê hoặc khán giả Hà Nội trong đêm công diễn đầu tiên

    Âm Nhạc

Thiết tha tình quan họ

    Văn Học

Bộ GD&ĐT sẽ sửa sách giáo khoa sau sáp nhập, nhưng không phải năm nay

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành

Khoa Học

Vũ trụ cũng lãng mạn như thơ văn

Cả thế giới đều biết đến nhà vật lý thiên văn gốc Việt Trịnh Xuân Thuận. Và ông còn là một người làm khoa học có tâm hồn lãng mạn, có phong cách truyền thụ kiến thức vũ trụ bằng... thơ văn.

Nhân dịp GS Trịnh Xuân Thuận về thăm quê hương và làm việc (tháng 12.2011), chúng tôi có dịp được trò chuyện cùng ông.

Nhà vật lý thiên văn Trịnh Xuân Thuận

Muốn “thâu tóm” vũ trụ trong tầm mắt

Xin chào GS, với những người nghiên cứu thiên văn, yếu tố công nghệ đóng góp bao nhiêu phần trăm hiệu quả? Với trình độ công nghệ như Việt Nam hiện nay, ông có kỳ vọng là chúng ta sẽ có một “Trịnh Xuân Thuận thứ 2”?

- Trình độ công nghệ góp phần quan trọng trong bất kỳ nghiên cứu khoa học nào. Riêng đối với ngành thiên văn học, những hỗ trợ từ công nghệ là vô cùng quan trọng, ví như dùng kính thiên văn đặt ở mặt đất là cách hiệu nghiệm để bắt được ánh sáng vũ trụ và thậm chí nhìn thấy những bức xạ tàn dư từ hàng tỷ năm trong quá khứ.

Tôi nhớ mãi cảm giác lần đầu tiên được dùng kính thiên văn lớn nhất thế giới có tên Hale 5m telescope để nhìn xa trong vũ trụ. Lúc đó tôi mới 18 tuổi. Chính sự hiện đại của khoa học công nghệ đã kích thích sự tò mò và niềm say mê trong tôi, để rồi, tôi luôn muốn được trở thành nhà vật lý thiên văn, khám phá ngân hà, những lỗ đen lớn và "thâu tóm" cả vũ trụ bao la trong tầm mắt mình.

Tại Việt Nam hiện nay chưa có ngành công nghệ vũ trụ, nên sự trợ giúp công nghệ trong lĩnh vực nghiên cứu này là rất hạn chế. Tôi thiết nghĩ Nhà nước ta nên có tầm nhìn lâu dài hơn vào giáo dục - khoa học và đào tạo những con người giỏi.

Việt Nam có thể gửi người ra nước ngoài học và nghiên cứu, nhưng sau đó Nhà nước phải tạo mọi điều kiện, không có điều kiện cho những người tài giỏi làm việc thì việc mất chất xám là đương nhiên.

Tôi nhấn mạnh, những người tài giỏi họ cần có phương tiện để họ làm việc, phải có tiền để xây dựng chứ chỉ nói không thôi sẽ không thành hiện thực được. Hiện nay, Mỹ là một trong những nước dẫn đầu về đầu tư cho công nghệ vũ trụ và đó là địa chỉ để Việt Nam tham khảo và học hỏi.

Một tác phẩm của GS Trịnh Xuân Thuận.

Trong những năm gần đây, hiện tượng nhật thực xảy ra thường xuyên hơn, mà theo quan niệm của người dân, đặc biệt là nông dân, nhật thực là một trong những nguyên nhân gây ra sâu bệnh. Ông có thể lý giải rõ hơn cho bà con?

- Đó là một quan niệm sai lầm. Nhật thực chỉ là một hiện tượng thiên văn, trong đó Mặt trăng ở vào vị trí giữa Trái đất và Mặt trời, và do đó che khuất Mặt trời. Nhật thực toàn phần được nhiều người coi là một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt nhất mà người đó có thể quan sát được, không “ăn nhập” hay liên quan gì với các loại sâu bệnh.

Thậm chí, có nhiều tài liệu còn nói rằng, các thầy bói dự đoán sẽ có nhiều bạo lực và bất ổn trên khắp thế giới, gây ra bởi hiện tượng nhật thực toàn phần. Theo duy tâm và mê tín, nhật thực là một dấu hiệu của ngày tận thế... Tất cả những quan niệm này đều sai lầm và không có cơ sở khoa học.

Một tâm hồn khoa học lãng mạn

Được ngợi ca là người có phong cách truyền thụ kiến thức vũ trụ bằng ngôn ngữ thơ văn để đi vào lòng người, ông có bí quyết gì để dung hòa 2 yếu tố này?

Vài nét về GS Trịnh Xuân Thuận

Sinh năm 1948 tại Hà Nội, tốt nghiệp THPT ở Sài Gòn năm 1966, Trịnh Xuân Thuận sang Thụy Sĩ để học ngành vật lý. Sau 1 năm, dù chưa thạo tiếng Anh, ông vẫn giành được học bổng lên học thẳng năm thứ 2 của 3 trường ĐH danh tiếng bậc nhất nước Mỹ. Ông học tại Viện Công nghệ California rồi học và bảo vệ luận án tiến sĩ tại ĐH Princeton. Giảng dạy vật lý thiên văn tại Đại học Virginia từ 1976 tới nay. Ông cũng làm việc cho Viện Vật lý thiên văn Paris (Pháp)...

- Khi tôi rời Việt Nam sang Thụy Sĩ, tôi học trong một ngôi trường Pháp, nói tiếng Pháp và ảnh hưởng văn chương của nước Pháp. Chính sự lãng mạn của ngôn ngữ Pháp đã nuôi dưỡng tâm hồn tôi cho đến bây giờ. Với tôi, tiếng Mỹ chỉ là ngôn ngữ khoa học và tiếng Việt là ngôn ngữ dành riêng khi tôi nói chuyện với những người thân trong gia đình.

Tôi yêu tiếng Pháp và thấy thứ ngôn ngữ này đẹp đến kỳ lạ, nó lãng mạn, bay bổng và mượt mà tựa như những cánh đồng lúa xanh rì mướt mắt. Rồi những đêm ngồi nghiên cứu sao dưới bầu trời đêm, vừa lạnh, vừa lãng mạn, tôi nhớ đến tiếng Pháp, đến những vần thơ trữ tình của Pháp, chợt nghĩ tại sao lại không có sự kết hợp giữa vũ trụ và thơ ca. Và tôi chọn cách truyền tải đi vào lòng người này.

Có người hỏi, sao tôi không viết sách khoa học bằng tiếng Anh, hay tiếng Mỹ? Thú thực, nếu tôi cảm thụ và viết tiếng Anh hay như W.Shakespeare, tôi cũng sẽ làm vậy, nhưng ở nước Anh, người như Shakespeare cũng chỉ có một!

Là người rất lãng mạn, vậy nguyên cớ nào khiến đến năm 60 tuổi GS mới lập gia đình?

- ... Cười... (Câu hỏi này đã được GS Chu Hảo - một người bạn rất thân của GS Trịnh Xuân Thuận tiết lộ rằng, vì mải mê nghiên cứu khoa học, say sưa với kính thiên văn và những vì sao huyền bí, nên năm 2008, khi tròn 60 tuổi, GS Thuận mới lập gia đình).

Xin cảm ơn GS.

DanQuyen.com

Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết