Bàn về cội nguồn và hai cuộc mở cõi của người Việt | Âm vang sử Việt | DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại

  Trang nhất

  Xã Luận

  Đọc Báo Trong Nước

  Truyện Ngắn

  Kinh Tế

  Âm vang sử Việt

  Tin Thể Thao

  Y Học

  Tâm lý - Xã hội

  Công Nghệ

  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông

Phản đối mạnh mẽ mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa

    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip

Giỗ Tổ Hùng Vương 2026: Tăng tính liên kết vùng và lan tỏa văn hóa cơ sở

    Tin Thế Giới

Xung đột tại Trung Đông: Ghi nhận hàng chục tiếng nổ lớn tại Tel Aviv

    Tin Việt Nam

Việt Nam phản đối hành vi sử dụng vũ lực tấn công vào các quốc gia có chủ quyền

    Tin Cộng Đồng

NATIONAL ASIAN PACIFIC CENTER ON AGING

    Tin Hoa Kỳ

Ông Trump thu hồi quy chế miễn thuế cho Đại học Harvard

    Văn Nghệ

Những 'đóa hoa nghệ thuật'

    Điện Ảnh

'Khổng Tước' mê hoặc khán giả Hà Nội trong đêm công diễn đầu tiên

    Âm Nhạc

Thiết tha tình quan họ

    Văn Học

Bộ GD&ĐT sẽ sửa sách giáo khoa sau sáp nhập, nhưng không phải năm nay

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành

Âm vang sử Việt

Bàn về cội nguồn và hai cuộc mở cõi của người Việt
Từ trước đến nay, khi nghiên cứu về thời kỳ hình thành cộng đồng dân tộc ta, các nhà nghiên cứu đều cho rằng nguồn gốc người Việt được hình thành từ phía Bắc mà trung tâm là vùng Việt Trì, Phong Châu (Vĩnh Phú) rồi tiến dần xuống phía Nam. Quan niệm chung hiện nay đều như vậy. Tuy nhiên, khi tìm hiểu về vùng khu Bốn cũ, chúng ta đều nhận thấy một điều đặc biệt, đó là: cho đến hiện nay, vùng khu Bốn cũ mà trung tâm là Nghệ Tĩnh vẫn còn bảo tồn được nhiều nhất ngôn ngữ, phong tục tập quán, lối sống của người Việt cổ. Xin trích một đoạn trong cuốn Chấn hưng các vùng và tiểu vùng văn hóa ở nước ta hiện nay (Huỳnh Khái Vinh chủ biên – NXB Chính trị quốc gia – 1995): “Xét về không gian văn hóa, vùng đất này là nơi gạn lọc và truyền giữ cho mai sau những gì là tinh hoa độc đáo, những gì là bản sắc dân tộc… Vùng Hà Tĩnh vì thế còn giữ được một cách độc đáo nhất vốn từ vựng, lời ăn tiếng nói của cư dân Việt cổ (trang 52-53). Khi đi sâu tìm hiểu ngôn ngữ, phong tục tập quán, lối sống, sinh hoạt của vùng Nghệ Tĩnh (nói riêng) và khu Bốn cũ (nói chung), chúng ta thấy có hai điều đáng ngạc nhiên. Một là, sự bảo tồn ngôn ngữ Việt cổ. Hai là, sự trùng hợp kỳ lạ giữa những từ ngữ cổ của vùng Nghệ Tĩnh (nói riêng) và khu Bốn cũ (nói chung) với ngôn ngữ cổ của dân tộc Mường (xem thêm TGM số 158). Phải chăng, như một số tác giả đã giải thích: do điều kiện địa lý vùng Nghệ Tĩnh như một cái cuống phễu, nền văn hóa, phong tục, lối sống của người Việt cổ từ phía Bắc tràn xuống phía Nam, đi qua khu Bốn cũ, gặp cuống phễu (tức địa hình eo hẹp) nên dừng lại và đọng lại ở đây (có thể xem cuốn sách đã dẫn ở trên để rõ hơn về cách giải thích này). Nếu giải thích như vậy thì chúng ta sẽ gặp hai điều bất hợp lý. Một là, nếu coi cội nguồn của người Việt khởi đầu từ phía Bắc rồi tràn xuống phía Nam thì tại sao ở các vùng phía Bắc (trong đó có cả nơi được coi là cái nôi của người Việt cổ là Vĩnh Phú) lại không bảo tồn được phong tục tập quán, lối sống, ngôn ngữ của người Việt cổ như ở vùng Nghệ Tĩnh nói riêng và khu Bốn cũ nói chung? Hai là, ở vùng Nghệ Tĩnh nói riêng, từ xưa việc giao lưu với các vùng khác rất khó khăn do điều kiện thiên nhiên hiểm trở (sách Đại Nam nhất thống chí gọi là tứ tắc, tức bốn bề hiểm trở). Nếu sự giao lưu khó khăn, thì đáng lý ra, việc chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Việt cổ (từ ngoài vào) sẽ ít hơn, mờ nhạt hơn các vùng khác, chứ sao lại đậm đặc nhất, tập trung nhất như nhiều nhà nghiên cứu đã đánh giá? Để lý giải được những điều bất hợp lý trên, chúng ta không còn cách nào khác là thừa nhận vùng Nghệ Tĩnh nói riêng và khu Bốn cũ nói chung là cái nôi, là nơi phát sinh đầu tiên của người Việt. Lập luận này tưởng chừng như võ đoán nhưng lại là hợp lý. Bởi vì không ở nơi nào lưu giữ, bảo tồn được nếp sống, phong tục tập quán, ngôn ngữ của một dân tộc bằng chính nơi đã phát sinh ra dân tộc đó. Sau đây là một số luận điểm của chúng tôi về vấn đề này: Chúng ta hãy quay trở lại khoảng 5.000 năm về trước ở nơi đã phát sinh ra những cộng đồng người Việt đầu tiên. Đó là vùng sông Mã, sông Cả (tức sông Lam). Lúc này cư dân sống rải rác theo các triền núi, các gò đồi thấp bằng nghề phát nương đốt rẫy. Còn ở vùng đồng bằng là đất sình lầy, chua mặn, hay bị ngập lụt nên chưa được khai phá (việc khai phá vùng đồng bằng được tiến hành muộn hơn so với vùng gò đồi). Từ vùng gò đồi của khu Bốn cũ, cư dân phát triển, tiến dần ra phía Bắc. Theo quy luật chung là phát triển ra bốn phía, nhưng ở trường hợp này phía Đông đã bị biển ngăn cản, về phía Tây bị chặn bởi dãy Trường Sơn (phía Nam, chúng tôi chưa có cơ sở để khẳng định). Về hướng Bắc, người Việt men theo các triền núi thấp, các vùng gò đồi Thanh Hóa, Hòa Bình, tiến dần ra Vĩnh Phú. Tại vùng Việt Trì, Phong Châu (Vĩnh Phú), gặp được vùng gò đồi trung du, đất đai rộng rãi, màu mỡ, rất thuận tiện cho việc phát triển nghề nông (trải hàng ngàn năm canh tác, đất đai mới bạc màu như ngày nay). Gặp điều kiện thuận lợi, người Việt phát triển mạnh và dẩn dần quần tụ ở đây đông đúc hơn, thành một bộ tộc hùng mạnh. Đây là thời điểm ra đời của quốc gia Văn Lang của các vua Hùng (khoảng thế kỷ VII trước Công nguyên TCN). Cuộc thiên di này kéo dài khoảng vài ngàn năm và là thời kỳ mà Lĩnh Nam chích quái đã ghi lại (theo truyền thuyết): Cư dân sống ven rừng… lấy vỏ cây làm áo, dệt cỏ tranh làm chiếu, lấy nước cốt gạo làm rượu, lấy cây quang lang, cây tung lư làm cơm, lấy cầm thú, cá, ba ba làm mắm, lấy rễ gừng làm muối. Phát nương đốt rẫy, đất sản xuất được nhiều gạo nếp, lấy ống tre mà thổi cơm, bắc cây làm nhà tránh hổ sói .. Dấu vết để lại của vệt thiên di này là những địa bàn cư trú của dân tộc Mường hiện nay. Dân tộc Mường là những người Việt cổ ở lại núi, là hậu duệ của dòng người Việt thiên di đầu tiên này. Điều đó giải thích vì sao có sự đồng nhất giữa ngôn ngữ Việt cổ vùng Nghệ Tĩnh với ngôn ngữ Mường cổ. Chúng tôi gọi đây là cuộc thiên di thứ nhất (trong quá trình một bộ phận cư dân thiên di lên phía Bắc thì một bộ phận khác cũng đã tiến dần xuống đồng bằng, lập thành bộ tộc Việt Thường với trung tâm là Ngàn Hống, có trình độ văn minh cao, đã có chữ viết, như chúng tôi đã đề cập – xem TGM số 158). Từ vùng Việt Trì, Phong Châu (Vĩnh Phú), người Việt dần dần phát triển xuống đồng bằng (phía Bắc, Đông Bắc và Tây Bắc đều bị ngăn cản bởi rừng núi hiểm trở). Lúc này kỹ thuật canh tác đã khá hơn, cư dân đông đúc hơn. Đồng bằng là vùng sình lầy, ngập lụt, chua mặn, việc cải tạo khó hơn, nhưng khi đã cải tạo được thì lại mở ra hướng phát triển mạnh cho nghề nông. Đây là thời kỳ mà sách Thủy kinh chú của Trung Hoa đã từng ghi lại: Thuở xưa Giao Chỉ đất đai có ruộng Lạc, ruộng ấy theo nước thủy triều lên xuống mà làm, dân khẩn ruộng ấy mà ăn nên gọi là dân Lạc. Xuống đồng bằng, gặp được châu thổ sông Hồng rộng rãi phì nhiêu, bộ tộc Văn Lang càng mạnh, thu phục dần các bộ tộc khác, tiến dần xuống phía Nam và thu phục luôn nửa phía Bắc của bộ tộc Việt Thường (có thể lúc này đã suy yếu). Từ đó, ông cha ta tiến dần xuống phương Nam cho đến tận mũi Cà Mau. Cuộc thiên di này kéo dài từ thời Hùng Vương (thế kỷ VII – TCN) cho đến khoảng thế kỷ XVII – XVIII, tức khoảng 2.500 năm. Chúng tôi gọi đây là cuộc thiên di thứ hai. Như vậy, vùng Việt Trì, Phong Châu (Vĩnh Phú) là điểm cuối cùng của cuộc thiên di thứ nhất và là điểm khởi đầu cho cuộc thiên di thứ hai. Ý nghĩa của Đền Hùng, vua Hùng, theo chúng tôi là ở chỗ này. Các nhà nho của ta xưa (và một số nhà nghiên cứu hiện nay) chỉ nhìn thấy cuộc thiên di thứ hai. Vì vậy, họ cho rằng người Việt của ta từ phía Bắc tràn xuống. Vì không giải thích được trước thời các vua Hùng, người Việt đã từng ở đâu, họ bèn suy luận theo lôgíc thông thường cho rằng trước thời vua Hùng, người Việt đã từng ở phía Bắc của vùng Phong Châu – Việt Trì (Vĩnh Phú). Nhưng vì từ Vĩnh Phú ngược trở lên phía Bắc toàn rừng núi hiểm trở, không thuận lợi cho sự sinh tồn và phát triển của dân cư, họ bèn đẩy… nguồn gốc người Việt lên tận hồ Động Đình (Trung Quốc). Động Đình cũng là tên vùng đất tả ngạn sông Hồng từ ghềnh Ngọc Tháp đến ngã ba Hạc. Đây là một vùng đất có nhiều đầm hồ. Có lẽ từ cái tên Động Đình này mà các nhà nho xưa đã hiểu nhầm, tưởng tượng ra vùng hồ Động Đình bên Trung Hoa rồi đồng nhất người Việt của ta với các nhóm cư dân Bách Việt của Trung Hoa chăng? Chính vì vậy, họ “sáng tác” ra việc Kinh Dương Vương làm vua ở châu Kinh, châu Dưỡng bên hồ Động Đình. Chúng tôi cho rằng đây là một sai lầm hết sức lớn của các nhà nho mà trong nhiều bài báo, chúng tôi đã phân tích. Một số nhà nghiên cứu hiện nay của ta cũng đi theo lối mòn của những quan điểm sai lầm này (có thể xem cuốn Việt Nam: Thần thoại và truyền thuyết của tác giả Bùi Văn Nguyên). Cư dân Việt cổ làm sao có thể vượt qua được vùng rừng sâu núi hiểm của Thập vạn Đại sơn của Trung Hoa và vùng núi Lào Cai, Cao Bằng, Hà Giang, Tuyên Quang của ta để chạy dài xuống tận Việt Trì, Phong Châu (Vĩnh Phú)? Trong suốt 1.000 năm Bắc thuộc, dân tộc ta vẫn bám trụ trên đất đai của mình, vậy thì trước đấy hàng ngàn năm sao có thể xảy ra cuộc thiên di ồ ạt như thế? Có ai đuổi chúng ta đâu mà phải bức bách, mạo hiểm vượt qua bao rừng núi hiểm trở như thế. Trong quá trình làm ăn sinh sống, các cộng đồng tộc người có ý thức đi tìm những chỗ tốt hơn, thuận tiện hơn để canh tác. Việc di cư đó tiến hành một cách tự phát với tốc độ rất chậm. Việc các cộng đồng tộc người thiên di là theo lẽ tự nhiên, theo kiểu đất lành chim đậu và kéo dài hàng mấy ngàn năm chứ đâu phải một sớm một chiều. Các nhà nho của ta đã không hiểu được điều này. Vả lại, trong lịch sử, có một số các cá nhân từ Trung Hoa vì một lý do nào đó sang cư trú bên ta rồi lập thành một dòng họ, các nhà nho càng tin người Việt của ta có nguồn gốc từ Trung Hoa. Theo chúng tôi, đây là một quan niệm mơ hồ cần được đính chính” Người Việt là chủ nhân của nền văn minh Đông Sơn rất độc đáo sao lại có thể tìm nguồn gốc ở một nơi nào khác? (xin được nói thêm: các di vật khảo cổ tiêu biểu từ thời đồ đá cũ, qua thời đồ đá mới đến thời đại đồng thau, đa phần nằm trên địa bàn Thanh, Nghệ, Tĩnh như: Núi Đọ, Quỳnh Văn, Đa Bút, Thạch Lạc, Lang Vạc, Đông Sơn, Thiệu Dương…; điều đó càng củng cố quan điểm của chúng ta về nguồn gốc người Việt ỏ ngay trên đất nước ta mà điểm xuất phát là địa bàn khu Bốn cũ). Hình ảnh của cuộc thiên di thứ nhất còn được lưu lại và truyền thuyết hóa trong một số thần tích, ngọc phả. Không phải vô cớ mà Ngọc phả Hùng Vương lại ghi nhận Ngàn Hống là Kinh đô đầu tiên của người Việt. Lại càng không phải ngẫu nhiên mà một số ngọc phả, thần phả ở đền thờ các nhân vật thời Hùng Vương lại cho rằng Kinh Dương Vương trong thời kỳ đóng đô ở Ngàn Hống đã lập lị cung ở ngã ba Hạc và phái các con mình là Hoàng Trị, Hoàng Tam ra cai trị vùng đất Việt Trì, Phong Châu (Vĩnh Phú). Đây chính là hình ảnh đã được truyền thuyết hóa của cuộc thiên di lần thứ nhất. Chúng ta có thể coi đây là cuộc Bắc tiến chiếm lĩnh dần vùng đồi núi thấp và trung du. Dấu vết để lại của cuộc thiên di này như chúng tôi đã đề cập, đó là vùng cư dân của dân tộc Mường miền Tây Nghệ An, Thanh Hóa, Hòa Bình, Vĩnh Phú (xem bản đồ phân bố dân cư hiện nay). Về cuộc thiên di thứ hai, lịch sử đã ghi lại cụ thể, ở đây không có gì phải bàn thêm. Chúng ta có thể coi đây là cuộc Nam tiến chinh phục dần vùng đồng bằng và ở giai đoạn sau là cuộc mở mang lãnh thổ có ý thức của các triều đại phong kiến Đại Việt. Chúng tôi cho rằng đây là hai cuộc thiên di cơ bản trong lịch sử dân tộc ta. Tất nhiên, trong mấy ngàn năm dựng nước còn có những cuộc di cư lẻ tẻ tiến dần lên các vùng cao, vùng xa, những cuộc thiên di của các dân tộc anh em để làm nên diện mạo phong phú của đất nước ngày nay. Theo ấn phẩm NHÌN LẠI LỊCH SỬ, nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin, Hà Nội 2003, Tác giả: KS. PHAN DUY KHA – TS. LÃ DUY LAN – TS. ĐINH CÔNG VĨ.
DanQuyen.com
Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết

Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung



	Gửi cho bạn bè	Phản hồi

Các bài viết mới:

Phát hiện nhiều bộ xương nghi của người trong hang đá ở Nghệ An (23-04-2025)

Tôn vinh tiếng Việt: Dấu ấn thiêng liêng nhắc nhở về cội nguồn (11-03-2025)

Quốc hội đồng tình quy định mới về mua, đưa cổ vật và bảo vật về Việt Nam (23-11-2024)

Tăng cường bảo tồn tại các khu di sản thiên nhiên vùng Đông Nam Bộ (15-11-2024)

Hành trình 'nhường cơm sẻ áo': Sẵn sàng hướng về khúc ruột' miền Trung (20-09-2024)

'Nghiên bút còn thơm': 'Bản giao hưởng' của thư pháp và ánh sáng (10-09-2024)

Phát huy giá trị bảo vật quốc gia đàn đá Khánh Sơn (10-09-2024)

Bốn Bảo vật Quốc gia lên tem bưu chính (28-07-2024)

Hàng trăm tổ chức nhân dân toàn thế giới thương xót, chia buồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần (26-07-2024)

Truyền thông quốc tế: 'Lời tri ân' của bạn bè thế giới gửi tới Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (26-07-2024)

Các hãng thông tấn quốc tế đưa tin về lễ Quốc tang Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (26-07-2024)

Khắc sâu tư tưởng 'văn hóa là hồn cốt của dân tộc' (25-07-2024)

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - 'Kiến trúc sư trưởng' của nền ngoại giao 'gốc vững, thân chắc, cành uyển chuyển' (24-07-2024)

Nhà lãnh đạo suốt cuộc đời phụng sự cho những tư tưởng và đất nước của mình (23-07-2024)

Sắp diễn ra hội thảo quốc tế về danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (21-07-2024)

Bản đúc nổi trên đỉnh đồng ở Huế được ghi danh di sản tư liệu thế giới (08-05-2024)

Sự tích về chúa Nguyễn Ánh và núi Bà Đen (18-02-2024)

Chuyến thám hiểm dãy Trường Sơn của bác sĩ Yersin 133 năm trước (14-02-2024)

Thêm 29 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật Quốc gia (18-01-2024)

Tặng thưởng Huân chương Dũng cảm cho 'thủ lĩnh' nhóm cứu hộ FAS Angel (26-12-2023)

Các bài viết cũ:

Tài ngoại giao của Thái sư Trần Quang Khải (28-11-2014)

Uẩn khúc vua Quang Trung cầu hôn công chúa nhà Thanh (27-11-2014)

Lá thư dụ hàng quái đản của nhà Tống (25-11-2014)

10 điều thú vị và bất ngờ về vua Lê Hiển Tông (23-11-2014)

Lịch sử dầy sóng gió của chữ quốc ngữ (21-11-2014)

Chuyện cảm động về những người thầy của vua chúa Việt (20-11-2014)

Ngọc Huyên - nữ điệp viên hoàn hảo của Nguyễn Ánh - Gia Long (17-11-2014)

Nỗi ám ảnh cuối đời của hoàng đế Quang Trung (14-11-2014)

Bi kịch của triều đại có 9 vua bị giết trong sử Việt (12-11-2014)

Cuộc chiến thương mại của các chúa Nguyễn trong công cuộc Nam Tiến (11-11-2014)

Đại thủy chiến Thị Nại - 'Trận Xích Bích’ bi tráng của người Việt (09-11-2014)

Họ Mạc và chủ quyền lịch sử của người Việt ở đảo Phú Quốc (05-11-2014)

Nguyễn Văn Tồn - nhân vật lịch sử tiêu biểu của người Khmer Nam Bộ (03-11-2014)

7 danh vị của nữ hoàng duy nhất sử Việt (02-11-2014)

Những cuộc hôn nhân cùng huyết thống trong hoàng tộc nhà Nguyễn (31-10-2014)

Chuyện xử án đê điều dưới thời nhà Nguyễn (30-10-2014)

Lời nguyền đáng sợ của vua Lý Huệ Tông và sự sụp đổ của nhà Trần (28-10-2014)

Bàn về cuộc cải cách chính trị của Hồ Quý Ly (27-10-2014)

Thiền sư Vạn Hạnh - con người độc dị của ngàn năm (26-10-2014)

Vua Gia Long ở thành Thăng Long (21-10-2014)

"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt

Truyện Ngắn

Chết Hụt

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 170310774.