Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
Phản đối mạnh mẽ mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Giỗ Tổ Hùng Vương 2026: Tăng tính liên kết vùng và lan tỏa văn hóa cơ sở
    Tin Thế Giới
Iran cáo buộc ông Trump liên quan dầu mỏ, lần đầu lên tiếng vụ Thổ Nhĩ Kỳ, Cyprus, Azerbaijan bị nhắm mục tiêu
    Tin Việt Nam
Việt Nam phản đối hành vi sử dụng vũ lực tấn công vào các quốc gia có chủ quyền
    Tin Cộng Đồng
NATIONAL ASIAN PACIFIC CENTER ON AGING
    Tin Hoa Kỳ
Ông Trump thu hồi quy chế miễn thuế cho Đại học Harvard
    Văn Nghệ
Những 'đóa hoa nghệ thuật'
    Điện Ảnh
'Khổng Tước' mê hoặc khán giả Hà Nội trong đêm công diễn đầu tiên
    Âm Nhạc
Thiết tha tình quan họ
    Văn Học
Bộ GD&ĐT sẽ sửa sách giáo khoa sau sáp nhập, nhưng không phải năm nay

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành




   Tâm lý - Xã hội
Người Việt chỉ nói được một thứ 'na ná' tiếng Anh
Hội nhập quốc tế không chỉ cần một mình tiếng Anh. Nhưng không có tiếng Anh, chúng ta thiếu chiếc chìa khóa để mở cánh cửa đầu tiên.

 



 


Người Việt chỉ nói được một thứ 'na ná' tiếng Anh. Đó là nhận xét thật đáng buồn của người nước ngoài khi nói về tiếng Anh ở Việt Nam hiện nay. Người viết bài này, là một giảng viên ngoại ngữ, cũng phải chua xót công nhận rằng nhận xét đó có nhiều phần đúng đối với không ít trường hợp.

 

...Thứ nhì là sợ chuyên gia đến trường

 

Cũng như toán học, thơ văn, hội họa, y học, v.v..., ngoại ngữ là một phương tiện. Tự thân chúng không phải là mục đích, Phục vụ con người mới là mục đích. Tuy nhiên, muốn tới đích, phương tiện phải tốt.

 

Hội nhập quốc tế không chỉ cần một mình tiếng Anh. Nhưng không có tiếng Anh, chúng ta thiếu chiếc chìa khóa để mở cánh cửa đầu tiên.

 

Trong lần sang thăm Việt Nam năm 2007 với tư cách cố vấn đặc biệt của Singapore, khi được các nhà lãnh đạo của Việt Nam hỏi về kinh nghiệm phát triển nhân lực của Singapore, ông Lý Quang Diệu đưa ra lời khuyên:

 

Đại học Việt Nam nên có sách giáo khoa tiếng Anh ở các ngành quan trọng như kỹ thuật, công nghệ... Bởi nếu chỉ dùng sách Việt Nam thì chắc chắn sẽ tụt hậu. Nếu tất cả sinh viên Việt Nam sau này không thể nghe và nói tiếng Anh trôi chảy, chỉ có thể đọc thôi cũng đã là tụt hậu.

 

Để có tiếng Anh chất lượng, chắc chúng ta còn phải cố gắng nhiều. Mới đây, khi đọc bài "30% giáo viên tiếng Anh nghe bài giảng phải nhờ phiên dịch", tôi không lấy làm ngạc nhiên cho lắm.

 

Với những quan sát và kinh nghiệm thực tế, tôi hiểu việc này nếu không được quan tâm để khắc phục, nó sẽ còn mãi và ngày càng tồi tệ. Số liệu của Cambridge ESOL tại Việt Nam năm 2011 cho thấy sự tiến bộ về trình độ tiếng Anh của giáo viên THPT so với khảo sát năm 1996 là không đáng kể.

 

Một thời, người ta đã có câu vè về nỗi sợ của giáo viên ngoại ngữ ở các trường: "Thứ nhất là sợ cháy nhà / Thứ nhì là sợ chuyên gia đến trường". Cả trường trông vào mình mà chủ và khách không ai hiểu ai thì quả là tai họa.

 

Giáo viên ngoại ngữ nghe không hiểu được tiếng mình đang dạy có nhiều nguyên nhân. Người viết chia nguyên nhân thành hai nhóm chính.

 

Nguyên nhân chung

 

Phương pháp dạy-học: Hình như lớp học ngoại ngữ ở nước ta đâu đó vẫn mang dáng dấp một lớp học của ông đồ xưa. Ở đó người học chủ yếu giữ vai trò người nghe thụ động. Ngược lại, không khí giờ học ngoại ngữ cần sôi nổi, học sinh cần được nói, nghe, đọc và viết thực, tức là được tham gia giao tiếp - dù chỉ là giữa học sinh với nhau, chứ không chỉ ngồi trật tự, khoanh tay ngay ngắn trên bàn "nghe giảng".

 

Quan sát một giờ học tiếng Anh hiện nay cho thấy, cả phương pháp dạy-học và độ chuẩn xác kiến thức của người dạy đều có vấn đề, đặc biệt phát âm và kỹ năng diễn đạt nói. Thiếu những cố gắng cần thiết, cứ theo cái quán tính này, chỉ một vài năm nữa Việt Nam sẽ có một loại tiếng Anh riêng mà không ai hiểu ngoài chính người nói: Vinglish?

 

Đã có rất nhiều lớp tập huấn, hội nghị, hội thảo khoa học về phương pháp dạy- học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng. Nhưng chúng dường như không thiết thực.

 

Thiếu môi trường giao tiếp: Học ngoại ngữ trong nước sẽ thiếu môi trường giao tiếp thực. Có những thầy, cô cả đời chưa bước chân ra khỏi biên giới, chưa một lần gặp và nói chuyện người nước ngoài bằng xương bằng thịt. Đó là một thực tế, nhưng không chỉ riêng Việt Nam.

 

Ngày nay, phương tiện nghe- nhìn rất phong phú, có trường được nối mạng Internet, không phải học và dạy "chay" như xưa để khắc phục tình trạng này. Song, không phải nơi nào cũng sử dụng hiệu quả. Trường có cả phòng Lab ngoại ngữ, nhưng chủ yếu "làm cảnh".

 

Giáo viên thổ lộ: "Ở trường tôi có Internet, nhưng muốn lên mạng phải xin phép ban giám hiệu. Chỉ một số người được phép dùng, vì sợ ảnh hưởng lập trường tư tưởng. Mỗi lần dùng Internet phải ghi tên, ngày giờ, đọc hay viết cái gì, nên chúng tôi chẳng muốn dùng làm gì cho thêm vạ vào thân".

 

Như thế, giáo viên nào dù có muốn cũng bỏ hẳn nhu cầu sử dụng Internet như một thư viện lớn hay một diễn đàn trao đổi học thuật với đồng nghiệp. Cũng vì vậy, thế kỷ 21 đã đi qua 12 năm mà có thầy, cô dạy tiếng Anh nhưng chưa bao giờ chạm tay vào bàn phím máy computer và có người còn chưa biết bật- tắt máy nghe đĩa CD.

 

Thiếu kiến thức đọc: Các lĩnh vực kiến thức có quan hệ chặt chẽ, bổ trợ cho nhau, và xuất hiện dưới các hình thức khác nhau. Một khi người ta đọc rộng thì người ta sẽ gặp thuận lợi khi nghe. Nội dung đã được đọc sẽ không gây khó khăn khi ta nghe. Người ít đọc sẽ thấy mọi thứ đều mới, căng tai ra nghe cũng không hiểu hết thì không có gì đáng ngạc nhiên.

 

Coi nhẹ ngữ âm thực hành: Một thời, người học chú trọng nắm chắc các quy luật ngữ pháp và sở hữu khối từ vựng câm. Từ nhận thức sai lệch về vai trò của ngữ âm, mà ở đây chủ yếu là phát âm, đọc đúng trọng âm và đặc biệt đọc cho đúng ngữ điệu, ngữ âm thực hành bị coi nhẹ. Sách giáo khoa hầu như không có hướng dẫn cách đọc từ mới, không có bài tập rèn luyện phát âm.

 

Từ khi Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức thi theo phương thức "ba chung", bài thi tiếng Anh luôn có phần kiểm tra về ngữ âm. Do tác động ngược của bài thi, thầy cô giáo tiếng Anh đã chú ý hơn đến rèn luyện phát âm, sách giáo khoa có phần hướng dẫn cách phát âm, trọng âm ...

 

Giáo viên từ nhiều nguồn: Do số lượng học sinh học tiếng Anh tăng đột biến trong thời kỳ đất nước hội nhập với thế giới, việc thiếu giáo viên là không tránh khỏi. Cũng do vậy, có nhiều giáo viên chuyển từ các chuyên ngành ngoại ngữ khác sang dạy tiếng Anh. Nhiều người nhờ kinh nghiệm thực tế đã khá thành công sau khi "chuyển tay lái".

 

Tuy nhiên, sự giao thoa giữa ngoại ngữ cũ và ngoại ngữ mới cũng gây khó khăn cho họ.

 

Nguyên nhân "kỹ thuật"

 

Phát âm sai: Nhiều người mới học tiếng Anh thường phàn nàn một cách hài hước rằng tiếng Anh "viết một đường, đọc một nẻo". Như vậy, người đưa ra nhận xét này đã ý thức được phát âm tiếng Anh cho đúng cần được chú trọng khi học ngoại ngữ này.

 

Sơ đồ thông tin gồm người phát (P) và người nhận (N) cho ta biết để hiểu được nhau. P và N nhất thiết phải sử dụng chung hệ thống ký hiệu. Nói cho dễ hiểu là khi hai người nói về một sự vật, họ phải gọi sự vật đó bằng cùng một tên. Nếu mỗi người gọi sự vật đó bằng một cái tên khác nhau thì họ không thể hiểu được nhau.

 

Không ít người chính trong ngành ngoại ngữ nhầm tưởng phát âm không có quan hệ với nghe hiểu. Ngược lại, hai hoạt động này có quan hệ rất mật thiết. Với bất cứ thứ tiếng nào, nguyên tắc này cũng vậy.

 

Như thế, rõ ràng (P) và (N) phải có cùng mã âm thanh gắn cho điều/ sự vật nói tới, tức là phải đọc như nhau - có vậy thì hai người mới hiểu được nhau.

 

Gần đây có hiện tượng rất lạ, người nói đôi khi cố tình nói sai và bảo đó là một "style". Tôi chưa thể giải thích được tại sao một số không ít, kể cả những người được học hành, cứ nhất định thêm dấu huyền hoặc nặng vào cuối từ tiếng Anh, ví dụ: cạc (card), rì-xọt (resort), xuộc (source), ­xì-chét (stress), guộc (word)...

 

Một lần tôi nghe thấy kỹ sư IT phát âm từ tiếng Anh là "ao-xuộc" tôi không hiểu và hỏi nó nghĩa là gì, khi anh ta viết thì hóa ra đó là từ "outsource", từ mà tôi cũng biết và tôi phải đọc là /'auts0:s/.

 

Những ví dụ như vậy khá nhiều. Trong một lớp bồi dưỡng giáo viên tiếng Anh, ông thầy khản cổ đọc đi đọc lại /dis'k3v2ri/ (discovery), anh học viên là giáo viên tập sự cứ gân cổ đọc theo /disk0'veri/ và cách đọc sai khá nhiều từ như thế vẫn theo anh cho đến tận bây giờ, sau mấy chục năm.

 

Rồi chính anh thừa nhận một lần khi nghe người nước ngoài hỏi: "What's the purpose /'p2:p2s/?" thì anh không hiểu và nghĩ đó là từ mới vì lâu nay anh vẫn đọc là /p2'p2uz/. Mỗi khi có khách nước ngoài đến thăm trường, anh ngại tham gia tiếp khách.

 

Nếu dùng từ tiếng Anh thì nên nói cho đúng, bằng không ta nên dùng tiếng Việt trường hợp nào có thể.

 

Không ít người đi học nước ngoài gặp nhiều khó khăn để hiểu bài giảng hoặc TV, băng đĩa, ... chính vì mình nói một đường người ta nói một nẻo mà thôi.

 

Thói quen không tốt: Nhiều người học và cả một số người dạy có thói quen suy cách đọc từ dạng chữ viết hoặc đọc một cách "áng chừng". Từ nào đó bị đọc sai có xu hướng gần như mãi mãi bị đọc sai. Có người từng dạy tiếng Anh cả chục năm vẫn cứ đọc từ image, một từ rất phổ thông, là /i'meid7/, lẽ ra phải đọc là /'imid7/.

 

Một số khác lại tổng kết cách đọc từ tiếng Anh thành các quy tắc. Rất tiếc, quy tắc trong tiếng Anh lại có quá nhiều ngoại lệ. Xin nêu một vài ví dụ: Có một số người học tổng kết oo thì đọc là /u/, như trong các từ book, food, ...(nhưng, flood lại được đọc là /fl3d/, ...); -ate thì đọc là /eit/, như trong các từ create, crate, ......(nhưng accurate lại được đọc là /'9kjur2t/, ...) ; v.v... Những trường hợp như vậy có vô vàn trong tiếng Anh.

 

Trọng âm của từ, và nhất là trọng âm trong câu và phát âm đúng giúp truyền đạt đầy đủ ý nghĩa câu nói và đặc biệt giúp người nói nói được lưu loát, và tự nhiên hơn.

 

Một vài trao đổi vắn tắt không mang tính học thuật gì sâu về ngữ âm học tiếng Anh trên đây có dụng ý nhắn gửi đến những ai quan tâm.

 

Nói sai hay nói ngọng, nói lẫn, kể cả bằng tiếng mẹ đẻ, không làm chết người, nhưng nó phần nào phản ánh sự trau dồi học vấn của người nói.

 

Khuyến nghị

 

Với người dạy và học tiếng Anh, tra từ điển xem cách đọc mỗi khi gặp từ mới phải thành một thói quen không thể thiếu và đừng bao giờ phát âm theo suy diễn. Phàm đã là giáo viên không ai quên câu "A teacher is a life-long student".

 

Tài liệu giáo khoa nhất thiết phải có đầy đủ phần dạy- học, rèn luyện phát âm.

 

Học sinh được học cả bốn kỹ năng đồng đều.

 

Thư viện mỗi trường nên có chỗ dành cho học ngoại ngữ, đặc biệt khi một số môn học sẽ được dạy bằng tiếng Anh.

 

Sau một thời gian phát triển một cách "hoang dã" - gần như đâu đâu cũng học tiếng Anh và gần như ai cũng dạy tiếng Anh - đã đến lúc các nhà quản lý giáo dục nên có kế hoạch rà soát lại việc dạy và học môn ngoại ngữ này trong xã hội nói chung và trong nhà trường nói riêng.

 

Chương trình bồi dưỡng và chuẩn hóa giáo viên cần có nội dung thiết thực và không chỉ bao gồm lý thuyết suông mà còn cả thực hành, đặc biệt không quên ngữ âm thực hành.

 

Sau hết, giáo viên dạy tiếng Anh cần có cơ hội tiếp xúc với người và văn hóa bản ngữ của những nước nói tiếng Anh - hoặc tại các khóa bồi dưỡng trong hoặc ngoài nước.

 

Mong Đề án Ngoại ngữ 2020 có những biện pháp cụ thể và thiết thực để cải thiện tình hình chứ không phải như bao đề án trên mây khác chỉ để... tiêu tiền?
DanQuyen.com
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi

Các bài viết mới:
    Đi làm về thấy chồng bồn chồn lo lắng cứ ôm điện thoại, tin nhắn em 2 vạch rồi' hiểu thế nào là tận cùng nỗi đau (29-08-2025)
    Học sinh giỏi bị bố mẹ đuổi ra khỏi nhà vì điểm thi đại học thấp (17-07-2025)
    Phía Ngân Hòa nói về việc sao kê tiền ủng hộ chữa suy thận (17-06-2025)
    Chàng shipper nghèo 'cưa đổ' chị đẹp hơn 15 tuổi gây sốt ở Trung Quốc (16-06-2025)
    Vợ sinh con, chồng tặng vàng cho cả bệnh viện khiến dân mạng choáng (10-06-2025)
    Chờ 'bắt quả tang' trong lúc vợ ngủ, nào ngờ chính chồng lại nhận 'quả đắng' (09-06-2025)
    Chi 16 triệu đồng dẫn con trai vào nhà hàng ăn món xa hoa, người mẹ nhận cái kết đắng (08-06-2025)
    'Thánh ăn' mỹ phẩm đột ngột qua đời, dân mạng xôn xao nguyên nhân (04-06-2025)
    Cô gái hôn mê suốt 6 tháng, tỉnh dậy thấy mình đã...sinh con xong xuôi nhờ quyết định của chồng (21-05-2025)
    Thùy Tiên mất tất cả (20-05-2025)
    Về quê 3 ngày, người đàn ông mất cả con lẫn vợ trong bi kịch khó cứu vãn (12-05-2025)
    Nhiều lần bị con rể xách balo quẳng ra khỏi cửa, mẹ vợ vẫn kiên trì 'ở đợ' 10 năm: Kết quả khiến người ta không thể không nể phục (05-05-2025)
    'Thay vì vắt kiệt sức mua nhà, tôi sắm ôtô tận hưởng cuộc sống' (24-04-2025)
    Con trai chủ tiệm vàng giấu xe sang, giả làm bảo vệ đi 'cua' vợ và cái kết (21-04-2025)
    Quyền Linh có hành động dậy sóng trước thông tin quảng cáo sữa giả (16-04-2025)
    Thấy bố chồng có biểu cảm lạ với cô bảo mẫu, con dâu sửng sốt khi xem camera mà không dám nói với ai (04-04-2025)
    Ở lại nhà bạn trai một đêm, cô gái hoảng sợ đến mức lập tức hủy cưới (29-03-2025)
    Cô gái chia tay mối tình 5 năm, 25 năm sau chết lặng khi biết thân phận của người yêu cũ (24-03-2025)
    Tranh cãi gia đình, người đàn ông phát hiện bí mật về chị ruột được chôn vùi suốt 34 năm (10-03-2025)
    Bảo vệ con, người vợ dùng nước đường sôi 'luộc chín' chồng mình, chấp nhận án chung thân (10-03-2025)

Các bài viết cũ:
    Khi ta sống cuộc đời thứ hai (07-11-2014)
    Học sinh được giáo viên luyện nói dối từ cấp 1 (05-11-2014)
    Đạo Phật khoa học ở chỗ nào? (04-11-2014)
    Đọc lại một bài viết về thói xấu người Việt 100 năm trước (31-10-2014)
    Huyền thoại về nền giáo dục Phần Lan (31-10-2014)
    40 điều đúc kết về cuộc sống của một bệnh nhân ung thư (28-10-2014)
    Cho vay tiền: Cho vay một mối quan hệ (26-10-2014)
    Văn hóa giao tiếp của người Nhật (25-10-2014)
    Những lời tiên tri chính xác đáng sợ của Nostradamus (23-10-2014)
    Suy ngẫm về khổ đau lớn nhất của đời người (23-10-2014)
    Bài học về lòng yêu nước từ một cô gái bán mỹ phẩm ở Hàn Quốc (22-10-2014)
    Lịch sử ra đời của ngày Phụ nữ Việt Nam (19-10-2014)
    Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái (14-10-2014)
    Hũ tiền tiết kiệm (13-10-2014)
    Bệnh sĩ của người Việt: Mua iPhone 6, ăn cơm chan nước mắm trừ bữa (08-10-2014)
    Miễn là ta tự biết (07-10-2014)
    Đức Ðạt Lai Lạt Ma nói về sự từ bi đối với kẻ thù (04-10-2014)
    Không phải ra nước ngoài là... thay đổi (04-10-2014)
    Điều gì khiến chúng ta quay cuồng vì đồng tiền? (01-10-2014)
    Đừng lấy hy sinh làm tiêu chí hạnh phúc (30-09-2014)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Nắng xuân


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn





 

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 170404567.