Tại vùng đất nông nghiệp bằng phẳng và các thị trấn khai thác mỏ đổ nát xung quanh thành phố Pokrovsk miền Đông Ukraine, cuộc chiến chủ yếu trở thành cuộc giao đấu giữa lính bộ binh Nga và máy bay không người lái mang (UAV) chất nổ của Ukraine.

Ukraine có lợi thế về UAV

Sau gần ba năm giao tranh, Ukraine đang thiếu trầm trọng bộ binh để bảo vệ chiến hào. Họ bị áp đảo về số lượng với tỷ lệ ít nhất là 5:1 ở hầu hết mặt trận phía Đông trong khi các binh sỹ mà Ukraine triển khai tại khu vực này chủ yếu là người lớn tuổi, mới nhập ngũ và thiếu động lực cũng như kinh nghiệm chiến đấu, các sĩ quan Ukraine cho biết. Chính vì vậy, lực lượng Ukraine phải dựa vào máy bay không người lái để bù đắp cho việc thiếu bộ binh.

Máy bay không người lái giám sát kiểm soát tuyến đầu dài gần 1000km, đã thay thế hoàn toàn hoạt động trinh sát của con người. Khi binh lính Nga tiến về phía các vị trí của Ukraine, Kiev triển khai máy bay không người lái mang để bắn hạ đối phương, đồng thời triển khai các UAV lớn hơn thả bom bị xuống. Bộ binh chỉ bắn vũ khí khi phát hiện có binh sỹ Nga vượt qua được hàng ngũ máy bay không người lái.

Chiến thuật này đã phát huy tác dụng ở một mức độ nào đó. Trong gần một năm kể từ khi Moscow bắt đầu tiến quân vào Pokrovsk, quân đội Nga đã không thể chiếm được thành phố này, mặc dù có lợi thế lớn về nhân lực và đạn pháo.

Tiến độ chậm chạp của Nga là minh chứng cho thấy sự gia tăng máy bay không người lái khiến việc tấn công ngày càng trở nên khó khăn hơn. Không bên nào điều xe bọc thép lớn đến gần tiền tuyến vì chúng là mục tiêu tấn công dễ dàng của máy bay không người lái. Thay vào đó, hai bên thường triển khai bộ binh tiến lên theo nhóm khoảng 2 hoặc 3 người, khiến máy bay không người lái khó phát hiện.

Hiện Nga vẫn đang đạt được những bước tiến nhỏ, dù khá chập chạp. Để ngăn chặn bước tiến của đối phương. Ukraine sẽ cần số lượng lớn quân đội, nhưng Kiev khó thực hiện điều này trong tương lai gần, một số sĩ quan chiến đấu trong khu vực cho biết.

"Máy bay không người lái không thể thay thế được con người. Chúng có thể phá vỡ một cuộc tấn công của đối phương, nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn”, chỉ huy một tiểu đoàn đã chiến đấu ở phía Nam Pokrovsk trong hai tháng qua nêu rõ.

Nhưng chỉ huy này cho rằng nếu không có sự hỗ trợ của máy bay không người lái, "tình hình đối với Ukraine sẽ rất khủng khiếp".

Nga tấn công như vũ bão, gây áp lực cho đối phương

Trên khắp mặt trận phía Đông, quân đội Nga đang gây áp lực dữ dội cho các lữ đoàn Ukraine trên một số vùng lãnh thổ rộng lớn. Thời gian gần đây, Moscow đã chiếm được thành phố Velyka Novosilka, phía Tây Nam Pokrovsk và đang đe dọa Chasiv Yar ở phía Bắc.

Ở một số vùng nông thôn hơn, các binh sỹ vận hành máy bay không người lái Ukraine gần như có thể tự bảo vệ phòng tuyến. Chẳng hạn Lữ đoàn cơ giới số 60 của Ukraine đã có một số thành công khi cố gắng đẩy lùi các cuộc tấn công của Nga gần ngôi làng Terny ở phía Đông Bắc.

Tại sở chỉ huy, chỉ huy của tiểu đoàn - trung úy cao cấp có biệt danh Munin, đã theo dõi các luồng dữ liệu giám sát trực tiếp từ máy bay không người lái khi những binh sỹ Nga tiến về phía trước, băng qua những cánh đồng lầy lội xung quanh Terny hướng tới một con sông. Sau khi phát hiện các binh sỹ Nga chạy qua cầu, Munin đã điều động một máy bay không người lái mang chất nổ để truy đuổi họ khiến binh sỹ Nga không kịp trở tay.

Munin cho biết sự gia tăng đáng kể số lượng máy bay không người lái đã cho phép lực lượng của họ giảm bớt áp lực cho bộ binh.

Một năm trước, đơn vị của Munin chỉ có thể phóng 15 máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất, hay FPV, vào ngày cao điểm. Bây giờ, Ukraine đang sản xuất khoảng 200.000 máy bay không người lái mỗi tháng. Hiện tại, đơn vị của Munin phóng ít nhất 60 máy bay trong ngày bình thường. Ngoài ra, nhiều máy bay không người lái giám sát hiện được trang bị camera quan sát nhiệt, giúp họ dễ dàng phát hiện các cuộc tấn công của Nga vào ban đêm.

Tuy nhiên, Nga đang từ từ tiến quân quanh Terny và hiện đã kiểm soát hầu hết ngôi làng. Mặc dù chịu thương vong khá lớn khi tiến hành tấn công nhưng Nga dường như có "nhân lực vô hạn" và tiếp tục điều các binh sỹ tiến lên theo nhóm nhỏ, có thể dễ dàng vượt qua máy bay không người lái giám sát, Munin lưu ý.

Đôi khi, máy gây nhiễu tín hiệu của Nga đã vô hiệu hóa nhiều máy bay không người lái của Ukraine. Vào những ngày mưa hoặc sương mù, hầu hết máy bay không người lái không thể bay, điều này tạo cơ hội cho lực lượng Nga thực hiện các cuộc tấn công lớn hơn bằng xe bọc thép. Khi lá cây phủ kín vào mùa xuân, bộ binh Nga sẽ khó bị máy bay không người lái phát hiện hơn. Một khi phát hiện ra vị trí của Ukraine, lực lượng Nga sẽ tấn công bằng mọi loại vũ khí mà họ có cho đến khi quân Ukraine phải rút lui.

“Nga sử dụng pháo binh, bom lượn và mọi thứ để tấn công cho đến khi chúng tôi không thể sử dụng vị trí đó làm nơi ẩn náu nữa”, Munin nói.

Nga cũng có các phi đội máy bay không người lái rất lợi hại, đây là mối đe dọa hàng đầu đối với bộ binh Ukraine ở các thành phố tiền tuyến. Một nhân viên y tế làm việc quanh Pokrovsk cho biết, khoảng 70% số binh sỹ thương vong của Ukraine trong khu vực này là do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Bất kỳ phương tiện quân sự nào tiến vào thành phố đều được trang bị một loạt các thiết bị gây nhiễu điện tử, nhưng Nga cũng đang sử dụng máy bay không người lái sợi cáp quang để tránh bị gây nhiễu. Khi binh lính Ukraine phát hiện ra chúng, cách duy nhất để họ thoát thân là bắn hạ chúng.

Theo các binh sỹ Ukraine, số lượng máy bay không người lái cực lớn được triển khai trên không đã làm thay đổi bản chất cuộc chiến trong năm qua.

Mùa xuân năm 2024, chỉ huy một đơn vị đội bộ binh tại khu vực phía Nam Pokrovsk cho biết, đã có rất nhiều cuộc cận chiến xảy ra. Trong vòng một tháng kể từ khi đơn vị này đến khu vực Pokrovsk, 80% số lượng bộ binh của họ đã bị thương hoặc tử trận và không còn khả năng chiến đấu. Kể từ đó, họ phải rút lui khoảng 30 km về khu vực phía tây Pokrovsk.

Ukraine thiếu nhân lực trầm trọng

Hiện tại, họ bị quân đội Nga áp đảo về số lượng với tỷ lệ 10:1, nhưng nguồn cung máy bay không người lái ngày càng tăng, cộng với việc nhận thêm một số lượng nhỏ tân binh đã cho phép đơn vị này tiếp tục chiến đấu. Chỉ huy trên cho biết, lực lượng Ukraine sẽ cần gấp 10 lần số binh sỹ ở đây để ngăn chặn hoàn toàn đối phương.

"Chúng tôi không có đủ người để bảo vệ Pokrovsk", ông nói.

Trên các cánh đồng trống, máy bay không người lái có thể dễ dàng phát hiện ra lính bộ binh Nga khi họ di chuyển. Nhưng tại các thị trấn và làng mạc xung quanh Pokrovsk, nơi có nhiều tòa nhà để người Nga ẩn náu, máy bay không người lái rất khó phát hiện và do vậy, bộ binh là lực lượng không thể thay thế.

Vài tuần trước, quân đội Nga đã tiến vào một ngôi làng ở phía Nam Pokrovsk. Nhưng chỉ huy một trung đội Ukraine cho biết, họ không có đủ lực lượng và buộc phải rút khỏi ngôi làng.

"Chúng tôi không có đủ quân tiếp viện nên phải rút lui”, chỉ huy này nêu rõ.

Các chỉ huy xung quanh Pokrovsk cho biết chất lượng quân tiếp viện cũng đã trở thành một vấn đề lớn. Hầu hết những binh sỹ mới đến là những người mới nhập ngũ ở độ tuổi 40 và 50, không có nhiều kinh nghiệm để chiến đấu. Họ nói rằng một số người đã từ bỏ vị trí hoặc từ chối đi đến chiến hào trên tuyến đầu.

Một thiếu tá có biệt danh Barracuda trong Lữ đoàn Jaeger số 68 của Ukraine, chiến đấu ở phía Nam Pokrovsk, cho biết các binh cần thời gian để thích nghi với cuộc sống ở tiền tuyến trước khi tới chiến hào.

"Nhưng trong hoàn cảnh hiện tại, chúng tôi không có thời gian để thích nghi. Có sự thiếu hụt nhân lực ở mọi vị trí, đặc biệt là lực lượng bộ binh", Barracuda nói.