Ngày 20-8, tại tỉnh Bình Định, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc chủ trì hội nghị phát triển kinh tế miền Trung. Cùng dự có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam và đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, lãnh đạo 14 tỉnh, thành phố trong vùng kinh tế trọng điểm (KTTĐ) miền Trung. Về phía thành phố Đà Nẵng có Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Trương Quang Nghĩa và Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đặng Việt Dũng.

Cần những cơ chế, chính sách đột phá



Theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thời gian qua, kinh tế 14 tỉnh, thành phố vùng miền Trung đang đồng loạt khởi sắc, tốc độ tăng trưởng bình quân 6 tháng năm 2019 của vùng đạt cao so với bình quân chung cả nước.



Một điểm sáng khác là kim ngạch xuất khẩu 6 tháng của vùng tăng cao hơn bình quân chung cả nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, đóng góp của các ngành dịch vụ, đặc biệt của các ngành có giá trị gia tăng lớn, chưa bền vững. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh và chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh một số địa phương trong vùng đạt mức trung bình thấp của cả nước.



Tại hội nghị, các đại biểu tập trung làm rõ vai trò của các địa phương, doanh nghiệp, nhà đầu tư trong phát triển kinh tế-xã hội của vùng; đồng thời đề xuất, kiến nghị với Chính phủ, các bộ, ngành liên quan những giải pháp về cơ chế, chính sách, liên kết các ngành, lĩnh vực, về nguồn nhân lực, vốn đầu tư... nhằm phát triển kinh tế-xã hội của địa phương và vùng KTTĐ miền Trung.



Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đà Nẵng Đặng Việt Dũng, thành phố đã ký liên kết với tỉnh Quảng Nam và Thừa Thiên Huế, tập trung vào kết nối giao thông, du lịch…



Để Đà Nẵng trở thành trung tâm của vùng KTTĐ miền Trung, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đặng Việt Dũng đề nghị Chính phủ, các bộ, ban, ngành sớm đề xuất các cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù riêng cho không chỉ thành phố Đà Nẵng mà tất cả các tỉnh miền Trung để trình Quốc hội, Chính phủ thông qua theo tinh thần Nghị quyết số 43-NQ/TW của Bộ Chính trị.



“Chính phủ cần tăng cường vai trò điều phối, thúc đẩy các địa phương phối hợp trong xây dựng và triển khai chính sách phát triển kinh tế vùng. Việc bảo đảm bộ máy của vùng đủ thực quyền, trong đó thực quyền ra quyết định cũng như thẩm quyền phê duyệt quy hoạch, kế hoạch và quản lý, phân bổ ngân sách phát triển là một trong những tiền đề quan trọng nhằm tăng cường liên kết vì sự phát triển chung của vùng KTTĐ miền Trung”, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đặng Việt Dũng đề nghị.



Theo ông Trịnh Văn Chiến, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa, việc quy hoạch phát triển vùng là rất quan trọng, nhất là chiều dài của vùng lên đến 1.400km. Trong đó, quy hoạch phải đáp ứng được phát triển các lĩnh vực mũi nhọn, tạo sự tăng trưởng đột phá cho vùng, nhất là các lĩnh vực như lọc hóa dầu, phát triển mạnh cơ khí chế tạo và du lịch.



Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nêu một số giải pháp, trong đó đặc biệt lưu ý đến việc đẩy nhanh tiến độ quy hoạch vùng, lấy biển và vùng ven biển làm trung tâm; đưa vào quy hoạch xây dựng đường ven biển; xây dựng các đô thị ven biển hiện đại, xác định biển là trung tâm để tính toán quy hoạch. Bên cạnh đó, cần tập trung đầu tư hạ tầng giao thông kết nối liên vùng và nội vùng, đồng bộ, mạng lưới giao thông kết nối các trung tâm kinh tế lớn của cả nước, các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu đô thị, các vùng biển với các cảng biển.



Trong khi đó, TS Trần Du Lịch, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng cho rằng, để góp phần thúc đẩy phát triển vùng, thì cần 3 yếu tố gồm: Kết cấu hạ tầng giao thông, đặc biệt là tuyến đường ven biển; tạo môi trường đầu tư hấp dẫn vượt trội; giải quyết cho được tình trạng lao động di chuyển về hai đầu đất nước.



Miền Trung phải thật sự là “đất lành chim đậu”



Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, sự phát triển miền Trung không chỉ của riêng 14 tỉnh, thành phố trong vùng, mà các bộ, ngành, Trung ương và cả chính phủ cần thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn, nút thắt trong cơ chế, chính sách để sớm đưa ra những giải pháp hiệu quả, tạo sức bật cho miền Trung có bước phát triển bền vững trong giai đoạn mới.



Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho hay, hiện GRDP của 28 tỉnh, thành ven biển chiếm 73% cả nước. Về dân số, 14 tỉnh, thành miền Trung có trên 20 triệu người, chiếm 21% dân số cả nước, đây là một loại tài sản rất quan trọng và miền Trung cần làm sao đó để con người miền Trung đóng góp cho quê hương, thu hút được những người tài đến đây làm việc...



Với những tiềm năng và lợi thế của miền Trung, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đặt câu hỏi: Vậy đâu là động lực thúc đẩy toàn vùng phát triển trên cả 3 khía cạnh: thể chế chính sách động lực; ngành động lực; nhân tố động lực? Giải pháp nào để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy những ngành động lực phát triển cả về năng suất và chất lượng?



“Người miền Trung dù đi đâu, làm gì vẫn vẹn nguyên cốt cách, tố chất và tính cách bộc trực, cần cù, chăm chỉ và quyết liệt. Rất nhiều nhân tài trong các lĩnh vực, đặc biệt nhiều nhà kinh doanh giỏi, nhiều tỷ phú Việt Nam xuất thân từ dải đất miền Trung này. Đây là tài sản rất quan trọng đối với các tỉnh miền Trung”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh.



Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao sự có mặt của lãnh đạo các tỉnh, thành phố khu vực miền Trung, các nhà đầu tư lớn trong nước và đại diện một số tập đoàn nước ngoài cũng như các nhà nghiên cứu, chuyên gia kinh tế đã tham dự hội nghị với những đề xuất, giải pháp và hiến kế xây dựng, nhằm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế của vùng KTTĐ miền Trung trong thời gian đến.



Theo Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, miền Trung là dải đất tiềm năng “rừng vàng, biển bạc” nhưng đến nay vẫn chưa được khai thác hiệu quả. Mặt khác, chất lượng cơ sở hạ tầng vẫn còn thiếu và yếu. Chất lượng môi trường kinh doanh chưa cao. Năng lực quản trị Nhà nước, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở nhiều địa phương còn yếu đã làm giảm tinh thần khởi nghiệp và sáng tạo của nền kinh tế.



Đối với công tác quy hoạch của cả vùng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, mỗi địa phương cần phải tránh mâu thuẫn trong lựa chọn ưu tiên chiến lược phát triển kinh tế để phù hợp với từng lợi thế, thế mạnh của mình.



Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị các địa phương miền Trung quán triệt tinh thần: Đứng trước vận hội mới của đất nước trong 10-15 năm tới, miền Trung cần thể hiện khát vọng, vươn lên mạnh mẽ; quyết tâm để sớm trở thành địa bàn có trình độ kinh tế-xã hội phát triển cao, bền vững của đất nước. Phải vận dụng chiến lược kinh tế biển vào miền Trung, tập trung vào 5 trụ cột kinh tế. Đó là, thứ nhất, về ngư nghiệp, phải tập trung nuôi trồng, đánh bắt và chế biến thủy hải sản, một thế mạnh không phải nơi nào cũng có.



Thứ hai là du lịch, đặc biệt là du lịch biển, đảo và khai thác thế mạnh của du lịch vùng tây của các tỉnh miền Trung. Thứ ba là cảng biển và các dịch vụ logistics. Thứ tư là phát triển các ngành công nghiệp chế tạo, chế biến gắn liền với lợi thế cảng biển. Thứ năm là năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời và nghiên cứu các dạng năng lượng khác. Nhấn mạnh việc liên kết vùng và thể chế phát triển vùng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng vấn đề quy hoạch chiến lược phát triển miền Trung cần rõ hơn, sớm có thể chế thuận lợi cho phát triển khu vực.



Đối với lĩnh vực thu hút đầu tư, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đề nghị mỗi địa phương cần xây dựng môi trường kinh doanh có tính cạnh tranh hơn, miền Trung phải thực sự là “đất lành, chim đậu”, tạo điều kiện cho sự phát triển.



“Miền Trung thì phải bàn tiến chứ không bàn lui, kể cả việc liên kết lẫn nhau và liên kết với các tỉnh Tây Nguyên. Bên cạnh đó, việc đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng phải bảo đảm tính hiệu quả kinh tế, khả năng lan tỏa. Kiểm soát và khắc phục ô nhiễm môi trường, ngăn chặn từ sớm các nguồn gây ô nhiễm...”, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo.



Song song với phát triển kinh tế, phải coi trọng cải thiện phúc lợi của người dân, bảo đảm an sinh xã hội, bảo đảm quyền bình đẳng của người dân trong tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, tạo điều kiện để mọi người dân có điều kiện phát triển toàn diện; bảo vệ và nâng đỡ nhóm yếu thế, thiếu cơ hội; giảm khoảng cách chênh lệch giàu nghèo; đặc biệt quan tâm giải quyết tốt các vấn đề xã hội đang nổi lên ví dụ như tín dụng đen, bạo lực xã hội.



Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng yêu cầu các địa phương, bộ, ngành phải hết sức chú trọng xây dựng tổ chức bộ máy trong sạch, vững mạnh từ cơ sở; nói “không” với tiêu cực, hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân.