Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
ASEAN bàn về Trung Đông, Biển Đông và Myanmar
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Ngắm những loài động vật quý hiếm sinh sống trong rừng Khánh Hòa
    Tin Thế Giới
Ukraine bổ nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng mới
    Tin Việt Nam
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp nhà nước tới New Zealand
    Tin Cộng Đồng
Lan tỏa giá trị tín ngưỡng Then nhóm ngôn ngữ Tày-Thái tại Lào
    Tin Hoa Kỳ
Mỹ chi 8,2 triệu USD chế tạo kính đặc biệt giúp phi công đối phó vụ nổ hạt nhân
    Văn Nghệ
Bản in Picasso bị đánh cắp 8 năm trước bất ngờ được tìm thấy
    Điện Ảnh
Bom tấn thu gần 24 tỷ đồng/ngày, một mình oanh tạc rạp Việt
    Âm Nhạc
Phương Mỹ Chi ra mắt MV về văn hóa đồng bào Khmer
    Văn Học
Olympic Tin học quốc tế năm 2026: Việt Nam trong nhóm 8 quốc gia dẫn đầu

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành




   Tin Thế Giới
Vì sao dân Thổ Nhĩ Kỳ xả thân chặn xe tăng phe đảo chính
Nỗi chán nản với hậu quả của những cuộc đảo chính quân sự, cùng vị thế thay đổi của quân đội đã thúc giục người dân Thổ Nhĩ Kỳ xuống đường chống đảo chính.

 


vi-sao-dan-tho-nhi-ky-xa-than-chan-xe-tang-phe-dao-chinh


Một người đàn ông nằm trước xe tăng quân sự Thổ Nhĩ Kỳ tại sân bay Ataturk, Istanbul. Ảnh: Reuters

 

Ngay sau khi một nhóm binh sĩ quân đội chiếm đài truyền hình và tuyên bố đảo chính lật đổ chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vào đêm 15/7, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan đã phát đi lời kêu gọi người dân xuống đường phản đối lực lượng đảo chính và bảo vệ chính quyền. Đây được đánh giá là chiến lược khôn ngoan của ông Erdogan, khi biết sử dụng sức mạnh vô tận của người dân để đập tan âm mưu đảo chính, theo Slate.

 

Theo giáo sư Jenny White, chuyên gia Viện Nghiên cứu Thổ Nhĩ Kỳ tại Đại học Stockholm, thất bại nhanh chóng của cuộc đảo chính quân sự lần này thể hiện nỗi giận dữ, chán chường của người dân Thổ Nhĩ Kỳ với việc can thiệp thô bạo vào chính trị của quân đội, cũng như phản ánh mối quan hệ đã thay đổi rất lớn giữa người dân với các lực lượng vũ trang nước này.




Vị thế thay đổi

 

Khi ông Erdogan trở thành thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2003, quân đội nước này vẫn là một thế lực có ảnh hưởng vô cùng lớn. Sau 4 cuộc đảo chính thực hiện thành công trong quá khứ, quân đội Thổ Nhĩ Kỳ được coi là một lực lượng đứng trên cả chính phủ, và các tướng lĩnh ít khi chịu ảnh hưởng từ các lãnh đạo quốc gia.

 

Trong chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ lúc đó có một cơ quan lâu đời do các tướng lĩnh và một vài chính trị gia kiểm soát, nơi họ gần như ra lệnh cho chính phủ phải làm gì. Hiến pháp nước này quy định quân đội có quyền can thiệp vào nội tình đất nước khi cần thiết, và đây được cho là lý do khiến cứ khoảng 10 năm, quân đội lại thực hiện một vụ đảo chính, mỗi khi họ cho rằng chính phủ quá thiên về tôn giáo hay thiếu năng lực điều hành đất nước.

 

Sau những cuộc đảo chính, bắt bớ, đàn áp và hành hình trước đây, quân đội lại tiếp tục rút về doanh trại và cho phép tổ chức các cuộc bầu cử dân chủ. Những gì mà họ để lại là những thời kỳ hỗn loạn về an ninh và kinh tế, với những bất ổn thường trực trong cuộc sống mà người dân phải chịu đựng.

 

Bởi vậy, trong các cuộc bầu cử, người dân Thổ Nhĩ Kỳ thường có xu hướng chọn những ứng viên không có nguồn gốc xuất thân từ quân đội, bất chấp những lời đe dọa từ lực lượng vũ trang. Chẳng hạn như năm 2007, chỉ một ngày trước quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ lựa chọn tổng thống, quân đội đã đăng lên website của mình một "tối hậu thư" rằng nếu ông Abdullah Gul, thành viên đảng Công lý và Phát triển (AKP) được chọn, điều tồi tệ sẽ xảy ra.

 

Mọi người đều hiểu đó là một lời đe dọa từ phía quân đội, và tự hỏi tại sao quân đội lại muốn tiếp tục can thiệp vào chính trị. Ngày hôm sau, ông Gul được bầu làm tổng thống, và không có chuyện gì "tồi tệ" diễn ra sau đó.

 

Kể từ đó, mối quan hệ giữa người dân và quân đội Thổ Nhĩ Kỳ dần thay đổi, theo bà White. Khi Ankara có nguyện vọng gia nhập Liên minh châu Âu (EU), khối này đã yêu cầu quân đội Thổ Nhĩ Kỳ phải được đặt dưới sự kiểm soát của chính phủ.

 

Đảng AKP đã tận dụng quá trình này để thay đổi cả hệ thống cũng như quan hệ với quân đội. Quân đội từng được sử dụng nguồn ngân sách gần như vô hạn mà không có ai giám sát, và AKP đã chấm dứt điều đó.

 

Cùng với quá trình loại bỏ ảnh hưởng của phong trào Gulen trong xã hội, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã truy tố một loạt tướng lĩnh cấp cao của quân đội, tống hàng trăm sĩ quan vào tù, ép ba tư lệnh quân chủng phải từ chức cùng một lúc.

 

Với quá trình thanh lọc này, ông Erdogan đã lấy lại được quyền lực của mình trong quân đội và đề bạt những sĩ quan trung thành, trong đó có tổng tham mưu trưởng Hulusi Akar, người vừa bị phe đảo chính bắt cóc trong cuộc chính biến.

 

vi-sao-dan-tho-nhi-ky-xa-than-chan-xe-tang-phe-dao-chinh-1




Dân chúng Thổ Nhĩ Kỳ trèo lên xe tăng của lực lượng đảo chính. Ảnh: Reuters

 

Sự kiêu ngạo mang tính lịch sử của các quân nhân Thổ Nhĩ Kỳ cũng dần biến mất, họ mất tinh thần trước cuộc thanh lọc, và nhiều sĩ quan cấp thấp đã tìm đến cái chết, theo các bản tin trên báo chí Thổ Nhĩ Kỳ.




Nỗi chán nản với đảo chính

 

Giáo sư White cho rằng việc ông Erdogan và thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi người dân xuống đường chống đảo chính là một canh bạc vô cùng rủi ro, bởi tỷ lệ ủng hộ ông Erdogan hiện nay chỉ khoảng 50%, đồng nghĩa với việc 50% dân số không thích các chính sách đối nội và đối ngoại của ông. Việc kêu gọi hai nhóm như vậy cùng đổ xuống đường có thể đẩy Thổ Nhĩ Kỳ vào một cuộc nội chiến.

 

Tuy nhiên, việc người dân Thổ Nhĩ Kỳ phản đối chính sách của ông Erdogan không có nghĩa là họ muốn quân đội sử dụng vũ lực để lật đổ ông. Nỗi ám ảnh về bạo lực và đổ máu mà 4 cuộc đảo chính quân sự trước đây để lại đã thúc giục họ ra tay ngăn cản một biến cố tương tự xảy ra.

 

Trong những cuộc đảo chính trước đây, hoặc là người dân quá sợ hãi trước quyền lực của quân đội, hoặc họ vẫn còn kính trọng uy danh của lực lượng vũ trang, tổ chức được tôn trọng nhất Thổ Nhĩ Kỳ, nên không đồng loạt kéo xuống đường phản đối, bà White cho biết. 

 

Ngoài ra, trong quá khứ, sự phản đối đảo chính chưa đủ mạnh vì người dân chưa quan tâm đến bất cứ lãnh đạo cụ thể nào. Còn bây giờ, tình hình đã khác, ông Erdogan trở thành nhà lãnh đạo rất quyền lực và có ảnh hưởng tới dân chúng. Họ được tiếp thêm sức mạnh bởi lời kêu gọi "không quyền lực nào cao hơn quyền lực nhân dân" của ông Erdogan.

 

Đáp lại lời kêu gọi của ông Erdogan, hàng nghìn dân thường Thổ Nhĩ Kỳ đã đồng loạt đổ xuống đường để phản đổi đảo chính. Họ dùng xe hơi, thậm chí là cả thân mình, để chặn xe tăng quân đội. Họ vây quanh những chiếc xe bọc thép, mạt sát những người lính tham gia đảo chính, bất chấp những tiếng súng rộ lên.

 

vi-sao-dan-tho-nhi-ky-xa-than-chan-xe-tang-phe-dao-chinh-2




Binh sĩ đảo chính đầu hàng trước sức ép của người dân. Ảnh: Gokhan Tan

 

Người dân Thổ Nhĩ Kỳ đã phải trả giá bằng máu, khi ít nhất 60 người thiệt mạng dưới làn đạn súng máy xả xuống từ trực thăng vũ trang hay bánh xích xe tăng, nhưng họ đã lần đầu tiên trong lịch sử ngăn chặn được cuộc đảo chính do quân đội tiến hành. Dưới áp lực quá lớn của dân chúng, các binh sĩ tham gia đảo chính đã buộc phải buông súng đầu hàng.

 

"Với những thực tế trên, một khi chính phủ kêu gọi xuống đường chống đảo chính quân sự, tôi không ngạc nhiên khi thấy người dân Thổ Nhĩ Kỳ sẵn sàng xả thân chặn đường những chiếc xe tăng trên phố", bà White nhấn mạnh.
DanQuyen.com
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi

Các bài viết mới:
    Ukraine bổ nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng mới (19-08-2026)
    Iran ra điều kiện mở lại eo biển Hormuz (18-08-2026)
    Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố chặn chương trình hạt nhân của Iran, dọa tấn công Oman (17-08-2026)
    Houthi tuyên bố tấn công tàu quân sự Saudi Arabia ngoài khơi Yemen (17-08-2026)
    Mỹ chuẩn bị giáng 'đòn chưa từng có', dù 47 năm trừng phạt không khuất phục được Iran (15-08-2026)
    Mỹ và Canada vẫn còn những khác biệt lớn trước thời hạn áp thuế 50% (15-08-2026)
    Ukraine tập kích nhiều tàu chiến Nga ở Novorossiysk (13-08-2026)
    Ông Putin cảnh báo đáp trả nếu phương Tây bắt giữ tàu Nga (12-08-2026)
    Ukraine tấn công Cộng hòa Tatarstan thuộc Nga (10-08-2026)
    Thủ tướng Israel bác bỏ kế hoạch hòa bình của Mỹ (09-08-2026)
    Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký hiệp ước phòng thủ ba bên (07-08-2026)
    Iran, Oman thống nhất mở eo biển Hormuz 60 ngày (06-08-2026)
    Tổng thống Donald Trump dọa trừng phạt người loan tin Mỹ thiếu đạn dược (06-08-2026)
    Nga đa dạng hóa các tuyến vận tải tới châu Á (06-08-2026)
    Ukraine thực hiện vụ tấn công ồ ạt nhất vào lãnh thổ Nga (02-08-2026)
    Ukraine tập kích nhà máy lọc dầu lớn của Nga (29-07-2026)
    Cựu tổng thống Hàn Quốc bị tước bằng luật sư (29-07-2026)
    Tổng thống Putin: Ukraine sớm muộn gì cũng sẽ mất các vùng lãnh thổ phía Tây (28-07-2026)
    Australia chi gần 10 tỷ USD củng cố an ninh năng lượng quốc gia (27-07-2026)
    Rừng nhân tạo Trung Quốc 'lớn nhanh như thổi', mang về nguồn thu khổng lồ (27-07-2026)

Các bài viết cũ:
    Viện trợ từ TQ có thể là con dao hai lưỡi với Campuchia (17-07-2016)
    Những phát ngôn gây sốc của tân ngoại trưởng Anh (17-07-2016)
    Tiếp tục phát hiện chất thải của Formosa trong công viên vui chơi (16-07-2016)
    Hy Lạp bắt 8 người từ trực thăng quân sự Thổ Nhĩ Kỳ (16-07-2016)
    IS nhận trách nhiệm vụ thảm sát bằng xe tải ở Pháp (16-07-2016)
    Gần 200 người thiệt mạng do đảo chính ở Thổ Nhĩ Kỳ (16-07-2016)
    Nga phủ nhận Putin và Kerry thảo luận hợp tác quân sự ở Syria (15-07-2016)
    Chỉ huy hải quân Mỹ sắp tới Trung Quốc, thăm Thanh Đảo (15-07-2016)
    Vì sao nước Pháp là mục tiêu hàng đầu của khủng bố Hồi giáo? (15-07-2016)
    Nhật Bản sẽ kêu gọi tôn trọng phán quyết Biển Đông tại thượng đỉnh Á - Âu (14-07-2016)
    Campuchia truy tố kẻ bắn chết nhà bình luận đối lập (13-07-2016)
    Australia kêu gọi Trung Quốc tuân thủ phán quyết của Tòa Trọng tài (13-07-2016)
    Chiến dịch làm ngơ trước phán quyết 'đường lưỡi bò' của Trung Quốc (13-07-2016)
    Thủ tướng Cameron rục rịch dọn đồ khỏi nhiệm sở (13-07-2016)
    Nga có thể điều tàu sân bay trả thù IS bắn rơi trực thăng Mi-25 (12-07-2016)
    Nga mời Ấn Độ mua siêu tàu sân bay hạt nhân (12-07-2016)
    UNCLOS - cơ sở giải quyết tranh chấp biển giữa các quốc gia (12-07-2016)
    Thợ săn dưới nước Nga đâm chết bạn vì tưởng nhầm là cá lớn (11-07-2016)
    Những cỗ xe tăng trường tồn qua 6 thập kỷ của Liên Xô (10-07-2016)
    Italy trục vớt tàu đắm chứa 217 thi thể (09-07-2016)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Bà Nội Và...


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn





 

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 182667410.