Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
ASEAN bàn về Trung Đông, Biển Đông và Myanmar
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Phở Hà Nội trong hành trình trở thành di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh
    Tin Thế Giới
Bộ trưởng Giáo dục Ấn Độ từ chức, người biểu tình đồng ý ngừng đấu tranh
    Tin Việt Nam
Doanh nghiệp Bắc Âu tiếp tục chọn Việt Nam làm điểm kết nối
    Tin Cộng Đồng
EU đề xuất 'chế độ cho người dùng trẻ em' trên mạng xã hội
    Tin Hoa Kỳ
Ông Trump làm gì với 1,4 tỷ USD thu được từ tiền số?
    Văn Nghệ
'Nam thần trăm tỷ' từng là võ sĩ Taekwondo, gây chú ý ở show 'Anh trai'
    Điện Ảnh
Bom tấn thu gần 24 tỷ đồng/ngày, một mình oanh tạc rạp Việt
    Âm Nhạc
Những ngày cuối đời của tác giả lời thơ 'Hà Nội mùa vắng những cơn mưa'
    Văn Học
Ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành
   Tâm lý - Xã hội
Bếp lửa trong nhà sàn dài của người Mạ
Cùng với đất, nước và không khí, lửa là một trong những yếu tố tạo nên cơ sở vật chất của thế giới. Do vậy, lửa có vai trò vô cùng quan trọng với cuộc sống con người. Đối với người Mạ, bếp lửa được coi như là linh hồn trong ngôi nhà của mình.

 


Lửa – vị thần mang lại sự may mắn

 

Cho đến nay, nhà sàn dài của người Mạ - một trong những cư dân bản địa ở Lâm Đồng vẫn là nơi cư ngụ của nhiều hộ gia đình nhỏ có quan hệ huyết thống theo dòng cha. Mỗi gia đình nhỏ sinh sống trong ngôi nhà đều có bếp nấu ăn riêng, số bếp tùy thuộc vào số hộ gia đình trong nhà, có nhà có tới 10 - 14 bếp. Các bếp được xếp thành một dãy ở giữa dọc theo chiều dài của ngôi nhà.

 


 

Cũng giống các dân tộc thiểu số khác ở Tây Nguyên, người Mạ coi lửa là một vị thần linh, không thể thiếu trong đời sống tinh thần của họ. Vì thế, mỗi khi người Mạ làm xong nhà mới, việc đầu tiên là chủ nhà phải tiến hành nghi thức lễ để cúng thần lửa xin cho phép được đặt ba hòn đầu rau và được nhóm lửa. Người Mạ rất chú ý đến việc chọn đất làm bếp mới. Đất để đắp làm khuôn bếp và hòn đầu rau phải lấy ở nơi đất sạch trên các gò cao. Người châm lửa nhóm bếp thường phải là người có uy tín nhất trong dòng tộc. Khi ngọn lửa thiêng đã được nhóm lên trong khuôn bếp thì gia đình của chủ bếp phải giữ cho được lửa trong bếp liên tục cháy suốt ngày đêm hôm đó không được để bếp tắt, sang ngày hôm sau nếu những khi không đun nấu thì phải ủ than dưới lớp tro để khi cần thì thổi lên và như vậy lửa trong bếp sẽ giữ được liên tục và luôn có hơi ấm. Bởi Người Mạ quan niệm lửa là một vị thần luôn mang lại sự may mắn cho các thành viên trong gia đình.

 

Không gian sinh hoạt gia đình

 

Bếp của người Mạ được khoanh theo hình chữ nhật hoặc hình vuông, trong lòng nện đất thật chặt làm lớp ngăn cách với mặt sàn để phòng lửa cháy xuống sàn, chính giữa đặt ba cục đất nung hình trụ tròn theo các góc của hình tam giác tạo thành chân kiềng dùng để đun nấu. Song song với khung bếp cách mặt sàn khoảng 80cm là giàn bếp làm bằng tre, nứa được treo bởi dây mây bốn góc, trên giàn đặt một cái nia để lưu giữ lương thực, thực phẩm cần sấy khô như: một xâu thịt rừng, da trâu, cá, hoặc thịt đã nướng… Trên cùng là giàn khói dùng treo những trái bầu khô, trái bắp giống, lúa giống và các vật dụng đan lát cần được hong khói để tăng thêm độ màu đen bóng và làm cho vật dụng được bền chắc hơn.

 

Đối với người Mạ bếp không đơn thuần là nơi để nấu nướng, để sưởi ấm, mà còn là không gian sinh hoạt của các thành viên trong gia đình. Buổi chiều, sau những bữa cơm gia đình, mọi người thường ngồi lại quây quần bên bếp lửa để sưởi ấm và trò chuyện, chia sẻ những buồn vui… Người vợ lại miệt mài ngồi bên khung cửi để dệt cái chăn, cái khố hay cái áo… cho chồng con. Có khi chủ nhà lại đem nhạc cụ ra sử dụng, để tìm cảm giác khoan thai sau một ngày lao động mệt nhọc, hoặc mọi người ngồi nghe người già kể chuyện về núi rừng, nương rẫy và bản làng của dân tộc mình... Tất cả thể hiện sự ấm cúng, hạnh phúc của gia đình.

 

Nơi diễn ra nghi lễ quan trọng

 

Trên nhà sàn dài của người Mạ ngoài những bếp riêng biệt cho từng hộ gia đình nhỏ, ở gian giữa của nhà sàn, nơi giành cho ông, bà hoặc cha, mẹ ở còn có một bếp chính. Bếp chính chỉ dành riêng cho việc tiếp khách và cũng là nơi diễn ra các nghi lễ quan trọng trong dòng tộc. Vào những dịp lễ hội: Lễ đặt tên cho con, cưới xin, cúng nhà mới hay có khách quý đến nhà… mọi thành viên trong dòng tộc tụ lại quanh bếp chính của ngôi nhà và ngọn lửa trong bếp được thổi bùng lên. Trong âm thanh huyền ảo của cồng chiêng, cùng ngây ngất hương thơm của chóe rượu cần, mọi người ca hát, nhảy múa nhịp nhàng theo vòng tròn xung quanh bếp lửa bập bùng, cứ như thế cuộc vui có thể kéo dài thâu đêm.

 

Có thể nói bếp lửa của người Mạ luôn gần gũi, gắn bó không thể tách rời trong cuộc sống của họ. Đó chính là những nét văn hóa đặc thù gắn liền với trong đời sống sinh hoạt của các cư dân sinh sống nơi núi rừng hoang dã. Những nét văn hóa độc đáo ấy có từ bao đời và đang được người Mạ lưu giữ theo cùng thời gian.
DanQuyen.com
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi
Các bài viết mới:
    Máy bay tư nhân và cuộc chơi mới của giới nhà giàu Việt (21-07-2026)
    Giới trẻ Hàn Quốc lựa chọn hôn nhân như một phần của chiến lược tài chính (08-07-2026)
    Người phụ nữ Nhật Bản bị bắt sau khi khâu kín miệng bạn sống cùng nhà, lời kể của nạn nhân gây ám ảnh (08-07-2026)
    Top 5 loài cây được mệnh danh là 'cây hạnh phúc' cho không gian sống (05-07-2026)
    Giải pháp nào cho gia đình đông con khi ôtô không đủ chỗ cho ghế trẻ em? (23-06-2026)
    6 địa điểm gần Hà Nội lý tưởng để trốn nóng dịp hè 2026 (19-06-2026)
    Trẻ 'ôm' điện thoại suốt hè: Chuyên gia cảnh báo những tổn thương tâm lý âm thầm (11-06-2026)
    Thái Lan: Đôi vợ chồng thuê khách sạn rồi nhảy xuống từ tầng cao (10-06-2026)
    Trải nghiệm tuyến cáp treo chinh phục dãy núi cổ hai tỷ năm tuổi tại Nam Phi (06-06-2026)
    Tại sao khách sạn nào cũng có một mảnh vải ngang giường? 90% mọi người không biết công dụng thực sự là gì (02-06-2026)
    Điều tra vụ nghi bỏ thuốc trừ sâu vào ấm nước tại nhà riêng (26-05-2026)
    Sân ga 21 - Kỳ 1: Nhà ga tráng lệ và sân ga bí mật dưới lòng Milan (12-05-2026)
    Người cha chết não sau tai nạn và quyết định khiến nhiều người bật khóc (10-05-2026)
    Có vợ con đàng hoàng vẫn bí mật sang nước ngoài làm đám cưới lần hai, người đàn ông không ngờ đến cái kết này (28-04-2026)
    'Cô dâu 35 tỷ' Tây Ninh chia tay thiếu gia Campuchia sau 3 tháng cưới (27-04-2026)
    Sang Thái chơi lễ Songkran, cô gái Trung Quốc bị lừa bán sang Myanmar (23-04-2026)
    Ca sĩ Trung Quân xin lỗi, thừa nhận xô xát vợ bác sĩ (21-04-2026)
    Chuyện tình cô gái Nhật và anh quản lý Việt làm chung quán nhậu (10-04-2026)
    Sản phụ 56 tuổi sinh đôi, hai bé chào đời cách nhau một phút (07-04-2026)
    Đi làm về thấy chồng bồn chồn lo lắng cứ ôm điện thoại, tin nhắn em 2 vạch rồi' hiểu thế nào là tận cùng nỗi đau (29-08-2025)
Các bài viết cũ:
    Hồn giếng hồn người đất Hội An (04-10-2013)
    Bình dị gốm cổ Nam bộ (26-09-2013)
    Ngắm tranh của họa sĩ tự học (25-09-2013)
    Hà Nội qua ký họa của Etcetera Nguyễn (17-09-2013)
    Chiêm ngưỡng cổ vật Phật giáo tại Đà Nẵng (06-09-2013)
    Càphê vợt, hương thơm ký ức (02-09-2013)
    Chủ quyền nhìn từ lịch sử (26-08-2013)
    Những bí mật chưa tiết lộ về bùa ngải: Trong thế giới thầy bùa (20-07-2013)
    Siêu bão giật cấp 17 hoành hành trên Biển Đông (10-07-2013)
    Xe tải cháy ngùn ngụt trên cao tốc Bắc Thăng Long – Nội Bài (02-07-2013)
    Người tiêu dùng chịu thiệt (14-06-2013)
    Nghìn người cản đường cảnh sát trong vụ bắt giữ 2 'cẩu tặc' (10-06-2013)
    Michael Sestak đối mặt với án 20 năm tù giam (05-06-2013)
    Thế giới ngầm của chủ vũ trường cho vay nặng lãi (04-06-2013)
    Nhiều vụ buôn lậu qua đường hàng không bị triệt phá (03-06-2013)
    Hà Nội: Thêm một tuyến ống cấp nước sông Đà (28-05-2013)
    Cận cảnh máy bay không người lái Việt Nam cất cánh làm nhiệm vụ (25-05-2013)
    Dừa tẩy trắng độc hại (25-05-2013)
    Bắt kẻ cầm đầu nhóm côn đồ hành hung dân Tiên Lãng (25-05-2013)
    Dự án bauxite hiệu quả vì hưởng thuế... 0% (21-05-2013)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Bà Nội Và...


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn

 
Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 181241557.