Cơ Hội và Thách Thức Của Việt Nam

       Trước Hội Đồng Bảo An LHQ

 

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Hoạt   

        

Dân Quyền Online

 

 

 

Đối với Việt Nam, năm 2007 đã đánh dấu một sự kiện lịch sử kể từ ngày dựng nước cho đến nay. Đó là việc gia nhập WTO và được bầu làm thành viên không thường trực của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc. Cả hai tiến trình trên đã chứng minh cho thế giới biết tính chất công nhận chính quyền Hà Nội theo ngôn ngữ de Jure và de Facto (1) của Liên Hiệp Quốc.

Một phiên họp của Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc 

Mặc dầu trước khi trở thành thành viên không thường trực, Việt Nam đã là thành viên của Liên Hiệp Quốc. Thế nhưng, tiến trình gia nhập WTO và  thành viên không thường trực tại Liên Hiệp Quốc không phải do yếu tố “bất chiến tự nhiên thành” ; đây là những nỗ lực của chính phủ Việt Nam kể từ năm 1997 cho đến nay. Một điểm khác cần được nhấn mạnh rằng: Động lực chính để Việt Nam trở thành thành viên không thường trực taiï Liên Hiệp Quốc là nhờ bởi yếu tố Hoa Kỳ, như Tổng thống Bush đã hứa. Hoa Kỳ là một quốc gia nắm giữ vai trò then chốt trong LHQ (Hoa Kỳ đóng góp 60% ngân sách tại LHQ hằng năm). Hành động ủng hộ của Hoa Kỳ đã chứng tỏ rằng Việt Nam là một quốc gia đổi mới, đất nước được điều hành bởi một nhà nước pháp quyền, hợp hiến. Ngoài ra, Việt Nam còn là một trong những quốc gia sát cánh cùng những quốc gia khác trên thế giới chống khủng bố. Đáng ghi nhớ thêm, từ nay Việt Nam sẽ ngồi cùng chiếu với những quốc gia trong HĐBALHQ để phủ quyết (nếu quy định đủ 7 phiếu, cho dù 5 nước thành viên thường trực thông qua), giải quyết, công nhận, chế tài, trừng phạt và can dự về những xung đột trên thế giới, kể cả việc gởi đoàn quân mũ Xanh để bảo vệ hòa bình.

Các quốc gia thành viên Đại hội đồng LHQ đang bỏ phiếu

Với những chức năng trọng đại ấy, Việt Nam rồi đây sẽ triển khai vai trò của mình một cách tích cực, như lời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã cam kết trước 191 thành viên Liên Hiệp Quốc hôm 27 tháng 9, rằng: “Chúng tôi sẽ nỗ lực cao nhất để thực hiện tốt trọng trách này. Việt Nam sẽ luôn là thành viên tích cực, xây dựng, hợp tác và có trách nhiệm trong đời sống quốc tế, xứng đáng với sự tin cậy của quý vị”. Ngoài ra, ông Dũng cũng đã hứa:” Hợp tác chặt chẽ với các nước khác để giảm căn thẳng, ngăn ngừa và giải quyết xung đột ở các khu vực trên thế giới”. Lời hứa hẹn trên của người đứng đầu cơ quan hành pháp Việt Nam là một thử thách của một thành viên mới không thường trực tham gia Liên Hiệp Quốc, tìm kiếm hoặc đề nghị một giải pháp chính trị ôn hòa và thích hợp đối với tình hình Miến Điện hoặc Pakistan hiện nay. Đồng thời, với tư cách không thường trực, Việt Nam sẽ phải đóng góp hiệu quả vào một (hoặc nhiều hơn) trong 6 ủy ban, gồm có: Hội Đồng Bảo An; Tòa Án Tư Pháp Quốc tế, Ủy Ban Kinh Tế & xã Hội (2), Hội Đồng Quản Trị, Ban Thư Ký.

Là một thành viên không thường trực của Hội Đồng Bảo An, Việt Nam sẽ có tiếng nói chính thức trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc. Từ nay, Việt Nam chúng ta sẽ không cô đơn trên chính trường và không bị yếm thế trong tiến trình bảo vệ lãnh thổ cũng như xây dựng đất nước. Tuy nhiên, vai trò của Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc phải được hành xử hòan toàn độc lập và tự chủ. Nhất là phải đứng ra ngoài ảnh hưởng của Nga Sô và Trung Quốc. Nghĩa là trong trường hợp có sự tranh chấp giữa Nga Sô và Trung Quốc đối với khối Tây phương, Việt Nam “phải” xác định vị thế độc lập và vai trò của mình không thể đồng tình hoặc bị ảnh hưởng bởi yếu tố Nga- Hoa. Bởi vì, mọi quyết định tán thành hoặc phủ quyết (Yeas or Nays) tại Hội Đồng Bảo An Hiệp Quốc đều phải cân bằng đối lực, vì nó có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến quyền lợi của đất nước ta sau nầy. Như trường hợp Iran là một ví dụ điển hình, hiện đang che nấp dưới cán dù Nga Sô. Đối với Nga Sô, Iran là thị trường dầu hỏa và tiêu thụ vũ khí của Nga, về phương diện chính trị, Nga Sô muốn dùng ảnh hưởng của mình để xử dụng Iran là thế đối đầu với Do Thái, lực lượng xung kích của Hoa Kỳ tại Trung Đông. Do đó, đề tài Iran rồi đây có thể là một thử thách đối với Việt Nam trong những ngày tháng tới.     

Riêng về vấn đề chủ quyền trên biển Đông Nam Á, Trung Quốc rồi đây phải và sẽ hành xử có tính “giới hạn” trong việc tranh chấp với Việt Nam, đồng thời những áp lực ngoại giao trong quá khứ, Trung Quốc cũng phải thay đổi đường lối.

Bên cạnh những lợi ích trên, Việt Nam phải thay đổi tư duy cũng như hành động để bước vào sân chơi mới. Sân chơi ấy đòi hỏi Việt Nam phải hội đủ những tiêu chuẩn thế giới để hội nhập. Đây là một thách thức lớn lao (great challenge), một sự lựa chọn nhân sự thích hợp ở vị trí để hành xử vai trò Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc một cách rõ ràng, thích hợp hầu giải quyết các khủng hoảng. Do đó, đi tìm một Nguyễn Cơ Thạch, Nguyễn Thị Bình hay Lê Mai tại Liên Hiệp Quốc là điều cực kỳ quan trọng. Ngược bằng, nếu Việt Nam không đáp ứng được những đòi hỏi của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc, cũng như giữ vững vai trò “độc lập và trung dung” trong lá phiếu. Rồi đây vai trò Việt Nam sẽ bị lu mờ, không thích hợp với tiến trình văn minh của nhân lọai. Đểø rồi tự nó sẽ bị hạn chế trên nhiều phương diện.

Năm 2007 đã đánh dấu một kỷ nguyên mới đối với Việt Nam. Một kỷ nguyên mang màu sắc của hội nhập, hoà bình và hòa mình vào cuộc sống thế giới. Đó là sự chuyển mình đáng nhớ đã luân lưu theo giòng chảy đại dương.

Chú thích:

 1 - Trong ý niệm de Facto nghĩa là sự công nhận giữa quốc gia nầy đối với quốc gia khác; nhưng không trao đổi cấp bậc Đại sứ hoặc Bộ trưởng. Ví dụ như truờng hợp Trung Quốc trước khi Tổng thống Nixon sang thăm Hoa Lục, Hoa Kỳ và Anh Quốc công nhận chính quyền Trung Quốc là một thực thể, nhưng không bang giao và trao đổi Đại sứ. Một ví dụ khác, như Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam (Việt Nam) trước đây, Hoa Kỳ công nhận MTGPMN là một thực thể, nhưng nó chỉ là một de Facto mà thôi, chứ không thể trở thành de Jure. Cũng giống như vai trò của Tổng Bí Thư Đảng Cộng Sản, mặc dầu đối với Đảng Cộng Sản TBT là hàm tước lớn nhất và quyền uy nhất, nhưng khi công du không được tiếp đón theo nghi thức lãnh đạo quốc giạ. Ngược lại, chức vụ Chủ tịch nước, là người được hưởng đầy đủ nghi thức quốc gia.

- Riêng đối với de Jure là hành động đi sau de Facto. Là sự công nhận một cách hợp hiến và hợp pháp chính quyền giữa quốc gia nầy đến chính quyền quốc gia khác.  De Jure nghĩa là hai quốc gia thiết lập bang giao và trao đổi cấp bậc Đại sứ cũng như Bộï trưởng. Trung Quốc chỉ được de Jure sau khi tổng thống Nixon thăm Hoa Lục.

2- Ủy Ban Kinh tế & Xã Hội (ECOSOC) (Economic and Social Council). Đây là một Ủy ban nắm giữ vai trò rất quan trọng trong Hội Đồng Bảo An LHQ. Nhiêm vụ của ủy ban này là lưu tâm đến đời sống con người trên thế giới có đầy đủ tiêu chuẩn; sống trong một xã hội bình đẳng. Ngoài ra hoạt động của ủy ban có nhiệm vu:ï (a) điều hành và phối hợp với cơ quan World Health Organization (WHO) và Food and Agriculture Organization (FAO); (b) Quản lý về các chức năng kinh tế, xã hội, giáo dục, văn hóa. Đồng thời theo dõi tình trạng tự do và nhân quyền khắp nơi trên thế giới. Uỷ ban gồm có 27 thành viên được chọn lựa bởi Tổng Thư Ký LHQ. Mỗi năm được tuyển chọn 9 thành viên, nhiệm kỳ mỗi thành viên là 3 năm.

 

 

   

 


________________________________________________________________________

Dân Quyền thiết kế và giữ bản quyền. Mong bạn đọc góp ý kiến, phê bình.
Địa chỉ: 2800 N. Classen BLVD Suite 102 Oklahoma City, OK 73106
Điện thoại (405) 525-3881 Fax: (405) 692-8558