Bình luận về sự thay đổi ban lãnh đạo ở Việt Nam, ngày 4/7, tờ “The Hindu”, một trong những tờ báo có uy tín lớn nhất tại nền dân chủ lớn nhất thế giới này, với bài "Việt Nam thể hiện sự ổn định chính trị" của tác giả  P.S. Suryanarayana  cho rằng sự thay đổi một cách êm thấm trong ban lãnh đạo phản ánh bước đi đúng hướng của Việt Nam trong thời gian gần đây.

            Bài báo nhận định trong mấy năm gần đây, Việt Nam đã nổi lên trở thành một nước quan trọng ở Đông Á cần được theo dõi. Sự tự tin ngày càng tăng của Việt Nam được phản ánh bởi phương cách theo đó, gần đây Hà Nội bắt đầu định hình bức tranh chính trị của khu vực này trong kỷ nguyên hậu Chiến tranh Lạnh. Hà Nội cũng đã đi tới chỗ quen dần với lịch sử đau buồn của cuộc chiến tranh Việt Nam do Mỹ tiến hành.

Quá trình hội nhập của Việt Nam vào hệ thống kinh tế quốc tế là một điều tương đối quan trọng. Triển vọng Việt Nam gia nhập WTO vào cuối năm nay đang được coi là huyền thoại, được tuyên truyền khắp khu vực Đông Á vào thời điểm hiện nay.

            Trong một lĩnh vực khác của đời sống chính trị Đông Á, Mỹ, với hoạt động ngoại giao ở khu vực này hầu như chịu sự hướng đạo của những toan tính an ninh, đã bắt đầu hợp tác với Việt Nam trên cơ sở các biện pháp xây dựng lòng tin liên quan tới quốc phòng.

Trong một môi trường tổng quát như vậy, dù không đề cập tới bất kỳ hoạt động chính trị hay những thiên vị nào của Mỹ, Quốc hội Việt Nam, tại phiên họp cuối tháng 6 vừa qua, đã bầu chọn một đội ngũ lãnh đạo mới và trẻ trung hơn vào những chức vụ cao nhất của cơ quan quyền lực nhà nước. Những lựa chọn này thậm chí đã khiến các nhà ngoại giao còn hoài nghi về Việt Nam ở khu vực Đông Á đi tới chỗ nhận xét rằng những thay đổi này hoàn toàn thể hiện bước đi đúng hướng về ổn định chính trị của Việt Nam trong những năm gần đây.
            Khi trả lời câu hỏi của phóng viên, một quan chức Việt Nam đã xác nhận rằng những thay đổi mới đây nhất trong ban lãnh đạo của Việt Nam không biểu thị bất kỳ sự chuyển đổi nào trong hệ thống chính trị hiện nay. Đảng Cộng sản Việt Nam do Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đứng đầu, vẫn là lực lượng chỉ đạo mọi hoạt động chính trị của nước này.

Vì một sự tinh tế chính trị, ông Mạnh đã được một đoàn đại biểu Quốc hội của một tỉnh đề nghị kiêm nhiệm chức vụ Chủ tịch nước. Tuy nhiên, ngay từ lúc khởi đầu sự tập luyện chính trị này ở Hà Nội, ông Mạnh đã không nhận được sự tán đồng với bất kỳ động thái nào như vậy. Nhưng vẫn có một lập luận cho rằng vì sự hài hòa của các chính sách ở tất cả các cấp quan trọng, người đứng đầu Đảng Cộng sản nên đảm nhiệm luôn chức Chủ tịch nước. Mặc dù chưa rõ tấm gương sống động của Trung Quốc, mà các đại biểu Quốc hội Việt Nam ở tỉnh này dẫn ra, sẽ được thế giới bên ngoài, nhìn nhận như thế nào, nhưng người ta biết rằng một số nghị sĩ Việt Nam đã khuyến nghị là trong tương lai cả hai chức vụ Tổng bí thư và Chủ tịch nước nên do một nhân vật đảm trách.

Ngay sau khi được bầu làm Chủ tịch nước hôm 27/6, ông Nguyễn Minh Triết, cho tới gần đây là Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, đã xác định những ưu tiên hàng đầu của Việt Nam như sau: Giải quyết có hiệu quả những vấn đề kinh tế-xã hội, tăng cường an ninh và quốc phòng, mở rộng quan hệ đối ngoại, và tham gia tích cực vào hội nhập quốc tế. Ông cho biết cải cách hành chính sẽ là vấn đề quan trọng nhằm đạt được các mục tiêu này.

Sự thay đổi gây ấn tượng sâu sắc

Việc bầu ông Nguyễn Tấn Dũng làm Thủ tướng đánh dấu một sự chuyển đổi quan trọng nhất vai trò lãnh đạo sang một nhà lãnh đạo trẻ hơn. Ông Dũng sinh năm 1949, đã tiếp quản quyền lực từ ông Phan Văn Khải, 73 tuổi, người xin từ chức sớm một năm trước khi kết thúc nhiệm kỳ thủ tướng thứ hai của mình. Ông Khải có thể tự hào nhìn lại thời gian làm Thủ tướng của mình sau khi đã lãnh đạo Việt Nam vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Ông cũng đề cập tới tiến trình đàm phán với các đối tác quốc tế về việc Việt Nam gia nhập WTO, dự kiến vào cuối năm 2006.

Ông Dũng không phải là người không có kinh nghiệm. Từng giữ các chức vụ cấp cao trong quân đội và giám sát vấn đề nhân sự liên quan tới quốc phòng trong một số giai đoạn, ông Dũng sẽ đem vào vị trí mới của mình những kinh nghiệm quản lý của ông không chỉ trong các vấn đề an ninh, mà cả các vấn đề kinh tế. Ông Dũng đã trở thành Thủ tướng trẻ nhất của Việt Nam trong hai thập kỷ qua.
Những thách thức trước ban lãnh đạo mới của Việt Nam bao gồm cuộc chiến chống tham nhũng, được dư luận rộng rãi trong Đảng và Chính phủ coi là ưu tiên cao nhất, và hội nhập Việt Nam vào hệ thống quốc tế bị chia rẽ về chính trị và không ổn định về kinh tế.

            Các chuyên gia nước ngoài như Micheal Leifer và Micheal Montesano, vào những thời điểm khác nhau, đã nhận thấy những nhân tố tích cực của Việt Nam như chương trình "Đổi mới" được nâng cấp trong những năm gần đây, và "vai trò ngày càng tăng" của cơ quan lập pháp như là những điều đáng cần lưu ý. Đội ngũ lãnh đạo mới ở Hà Nội cần nhìn lại những nhân tố tích cực này và nêu bật những phẩm chất lãnh đạo trong sự hài hòa chính trị với Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn là lực lượng tiên phong./.