HẬU WTO, DOANH NGHIỆP VIỆT KIỀU ĐỨNG Ở ĐÂU ?

Ninh Elvis

Dân Quyền Online

 

 

 

July 04, 2006
Việc Việt Nam kết thúc đàm phán song phương với Mỹ đã cho kết quả khả quan là Việt Nam sẽ trở thành thành viên của Tổ chức thương mạI thế giới (WTO). Chuyện chỉ còn là thời điểm gia nhập là 2006 hay 2007 mà thôi. Một vấn đề đặt ra là chỗ đứng cho các doanh nghiệp Việt kiều ở Việt Nam sẽ như thế nào ?

            Người Việt Nam ta dù ở bất cứ đâu vẫn có truyền thống gắn bó, hướng về quê hương, cội nguồn, gia đình. Trong những năm qua, dù cuộc sống còn nhiều bươn chải khó khăn, bà con ta vẫn dành dụm gửi về hàng tỉ USD giúp đỡ người thân của mình ở quê hương. Nhiều người đã đầu tư về làm ăn ở trong nước. Hiện có 74 dự án của Việt kiều hoạt động theo Luật đầu tư nước ngoài với tổng số vốn đầu tư khoảng 500 triệu USD và khoảng 1200 doanh nghiệp Việt kiều kinh soanh theo Luật khuyến khích đầu tư trong nước với tổng vốn đăng ký khoảng 2500 tỉ VND. Tuy nhiên, phải thấy là con số này cũng còn khá khiêm nhường.

            Bà con ta ra nước ngoài định cư vì nhiều lý do nhưng tưu chung lại có thể nói tới hai nguyên nhân chính là hậu quả của cuộc chiến và tìm kế sinh nhai. Sự ra đi của người Việt chủ yếu diễn ra trong phạm vi thế kỷ 20 nên cộng đồng người Việt Nam ở những xứ Âu, Mỹ… chưa có độ bám rễ sâu vào nước sở tại như nhiều sắc dân khác, chẳng hạn như người Hoa, người Nhật… Đó là điều lý giải tại sao đa phần người Việt ở nước ngoài tuy đã có được cuộc sống ổn định nhưng chưa mấy ai giàu. Đã có người có tài sản trị giá hàng triệu USD nhưng con số này còn ít ỏi vì bà con ta chủ yếu sống bằng cách đi làm thuê cho “Sở Tây”, “Sở Mỹ” hoặc buôn bán nhỏ. Cái mạnh của người Việt là chất xám vì hiếu học, chăm học cho nên hay đạt thành tích cao.

            Khi Việt Nam trở thành thành viên WTO, đương nhiên phải thực hiện các cam kết mở cửa thị trường của mình. Nhiều người lo rằng các tập đoàn bán lẻ nước ngoài sẽ tràn vào và với sức mạnh của họ sẽ nhanh chóng đè bẹp các doanh nghiệp buôn bán nhỏ trong nước. Nhưng theo thiển ý của tôi, việc này trên thực tế cũng sẽ không đơn giản vì đa phần người Việt  Nam ở trong nước thu nhập còn thấp nên họ vẫn rất cần mua những mặt hàng có giá rẻ vì làm gì có tiền mà vào mua đồ ở những siêu thị lớn, hiện đại nhưng giá cả mắc hơn. Có điều, khi đó, luật pháp của Việt Nam sẽ phải điều chỉnh theo hướng đối xử bình đẳng giữa các doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp trong nước và điều đó sẽ làm mất đi lợi thế cho các doanh nghiệp Việt kiều hiện đang hoạt động ở Việt Nam theo Luật khuyến khích đầu tư trong nước. Nói cách khác, bà con ta về làm ăn trong nước sẽ phải bươn bả ở mức độ cao hơn, “lăn lộn” trên thương trường nhiều hơn chứ lúc đó Việt Nam đã mở cửa hoàn toàn rồi, đâu còn chỗ cho vai trò “cầu nối” của Việt kiều để bắc cầu làm ăn đến những công ty, tập đoàn Âu Mỹ nữa.

Cơ hội cho các doanh nhân Việt kiều ở Việt Nam thời hậu WTO là lợi thế chất xám, kinh nghiệm làm những doanh nghiệp vừa và nhỏ, những hiểu biết về thương trường và kinh nghiệm làm ăn với người Âu, người Mỹ… Chuyển giao công nghệ, du lịch, dịch vụ… là những lĩnh vực nhiều tiềm năng mà các doanh nhân Việt kiều có thể khai thác. Thách thức là sân chơi sẽ có nhiều đối thủ hơn và điểm khác là dân chúng đa phần còn có thu nhập thấp. Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2005 khoảng 600 USD. Sức tiêu thụ mạnh chủ yếu dồn vào tầng lớp cư dân đô thị. Nói như vậy để thấy tiềm năng vốn của bà con Việt kiều ta chỉ “thường thường hạng trung” thì cũng chỉ nên làm những thứ vừa sức mà thôi chứ đừng ham làm to. Tiện đây, tôi cũng xin kể hầu quý độc giả một câu chuyện mà tôi biết. Có một anh Việt kiều lập nghiệp ở xứ Ăng-lê, sau vào làm việc cho một công ty tài chính của nước này. Công ty đó được thuê sang Việt Nam để đàm phán giải quyết một món nợ của Việt Nam với Hung Gia Lợi khi xưa mà thế nào đó món nợ này lại được gán sang cho Anh quốc. Vì anh bạn quen của tôi là người Việt nên cái công ty tài chính đó cho anh ta tham gia đoàn đàm phán sang Việt Nam. Việc giải quyết xong và anh này phấn khởi, muốn làm tới và  tính chuyện làm ăn riêng. Anh ta mang một vài ý tưởng làm ăn lớn về nước, tìm cách gặp gỡ  một vài vị quan chức tai to mặt lớn trong Chính phủ Việt Nam nhưng kết quả là họ không hề mặn mà. Tại sao vậy ? Rất đơn giản là vì anh ta được hướng dẫn nên bàn tính với các doanh nghiệp đối tác, nhưng các doanh nghiệp kia nhanh chóng nhận ra rằng các ý tưởng của anh ta “to tát” quá, quá sức anh ta và cũng quá sức họ luôn. Chuyến công du về nước làm ăn của anh ta đổ bể hoàn toàn. Anh ta rất buồn rầu, thất vọng…. nhưng mà hiểu ra vấn đề. Sau này, tôi hỏi thăm thì được biết anh bạn đó đã thử nhập khẩu tôm từ quê nhà sang bán ở xứ sương mù; nghe đâu mỗi công-ten-nơ cũng lời được vài nghìn.

Vậy đấy, sân chơi hậu WTO ở Việt Nam sẽ gay go nhưng không phải là không có cơ hội. Mỹ, Tây còn làm ăn được, ta tại sao lại không ? Mong rằng anh chị em doanh nhân người Việt ta không bỏ lỡ cơ hội ích nước lợi nhà./.

                                                                                     Ninh Elvis,

                                                                        Sydney, Australia.


________________________________________________________________________
Dân Quyền thiết kế và giữ bản quyền. Mong bạn đọc góp ý kiến, phê bình.
Địa chỉ: 2800 N. Classen BLVD Suite 102 Oklahoma City, OK 73106
Điện thoại (405) 525-3881 Fax: (405) 692-8558