Nhiếp chính vương Albert khi vua cha Rainier II còn sống

Ông Hoàng Rainier II ở xứ Monaco kịp làm điều có ý nghĩa trước khi băng hà ? tuổi 81 hôm 6.4 vừa qua: trao quyền nhiếp chính cho con, Thái tử Albert Grimaldi 47 tuổi.
Nhiếp chính chưa được mấy ngày, Thái tử Albert Grimaldi sẽ lên nối ngôi cha, làm ông Hoàng Albert II của xứ Monaco.
Đâu phải chỉ mê thể thao
Lâu nay Thái tử nổi tiếng là người đam mê thể thao hơn chính trị. Nhưng ít ai biết thực tế Thái tử Albert lặng lẽ sống dưới bóng người cha nghiêm khắc, kiên nhẫn học mọi thứ.
Trong 10 năm trở lại đây, ông thay mặt cha phụ trách khâu ngoại giao nên được gọi là "ông hoàng ngoại giao". Năm 1993, Monaco vào LHQ, Thái tử Albert là người thay cha đọc diễn văn chính thức tại tổ chức này.
Công quốc Monaco
Công quốc Monaco rộng 2 km2 (nhỏ thứ nhì thế giới, sau Vatican), 32.000 dân, hình thành từ năm 1297, khi Francois Grimaldi chỉ huy chiếm một pháo đài của Italy để đòi "ra riêng". Ngày nay pháo đài cổ là Cung điện hoàng gia.
Monaco chịu sự kiểm soát của Pháp, đến năm 1861 mới được độc lập. Hiến pháp năm 1911 quy định Monaco là một nước quân chủ lập hiến, hoàng tử là Quốc trưởng. Ban lãnh đạo gồm một Thủ hiến và 4 quan chức trong Hội đồng Chính phủ. Thủ hiến là một công dân Pháp do ông Hoàng chọn từ những người do Pháp giới thiệu.
Thỏa ước Versailles năm 1918 cho phép Pháp có quyền "giúp bảo vệ hạn chế".
Hoàng tử cũng chia sẻ quyền lực với Hội đồng quốc gia (Quốc hội) gồm 24 thành viên làm việc theo nhiệm kỳ 5 năm.
Albert II sinh ngày 14.3.1958 có tên đầy đủ là Albert Alexandre Louis Pierre Grimaldi, hậu duệ 30 đời của nhà lập quốc Francois Grimaldi. Dòng họ Grimaldi cũng là một trong những hoàng tộc trị vì lâu nhất châu Âu, riêng thời Rainier II là 55 năm.
Những người thân cận nay tiết lộ một số chi tiết về người từng là "cựu Thái tử". Một nhà báo nói Thái tử đi nhiều và các chuyến đi giúp tân vương quan sát và rút tỉa được nhiều kinh nghiệm, có thời gian phân tích trước khi đi đến những quyết định. Một trợ lý thân cận khẳng định ông chịu khó lao động, thời du học Mỹ cũng đi làm những việc vặt để kiếm sống, ngủ rất ít.
Chính Thái tử Albert từng kể ông đã biết thế nào là thẻ chấm công trong trong các văn phòng ở Mỹ, khi được đào tạo thành một chuyên viên quản trị kinh doanh tại Ngân hàng Morgan Guarantee Trust (ở New York). Albert II du học đại học Mỹ từ 1976 đến 1981, lấy bằng cử nhân chính trị từ trường Amherst (Massachusetts).
Mặt khác, Thái tử Albert trở thành biểu tượng "hiện đại". Không thể nhận ra những nét vua chúa của ông. Những người lãng mạn còn hy vọng tân vương sẽ... lấy vợ và cũng sẽ tuyên bố theo câu ông bố từng nói khi cưới mẹ ông là nữ tài tử điện ảnh Mỹ Grace Kelly: "Tôi đã gặp người phụ nữ hằng mong đợi!".
Albert tốt bụng
Người ta cứ đồn Albert lọt mắt xanh của nhiều quý cô, trong đó có cả siêu người mẫu Đức Claudia Schiffer, nhưng xem ra ông chẳng ưa cô nào.
Vì những chuyện trong nhà "nhỏ như con thỏ" ấy, ông bố phải làm điều to tát: sửa đổi Hiến pháp để bảo đảm vương miện hoàng gia luôn ngự trên đầu con nhà Grimaldi. Ngày 2.4.2002, ông cho ban hành luật cho phép anh chị em và cháu trai, cháu gái cũng được kế ngôi nếu ông băng hà mà cậu cưng không chịu nối dõi.
Luật ấy tưởng là sẽ thúc được Thái tử Albert phải mau lấy vợ. Ai dè, Albert không những dửng dưng, mà còn "mừng" vì phụ mẫu đã yên tâm có người nối dõi, nên cứ vô tư sống đời độc thân. Ông vẫn là "lính phòng không", chưa thấy dấu hiệu "sa ngã" vì tình.
Nói rành tiếng Pháp, Anh, biết tiếng Italy, Đức và Tây Ban Nha, ông quan tâm các vấn đề nhân lực - xã hội, từng là Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ trước khi là Phó chủ tịch Quỹ Công chúa Grace-USA, nơi cấp các học bổng cho những tài năng nghệ thuật trẻ.
Ông cũng là Chủ tịch CLB bóng đá AS Monaco, ông chỉ mê chơi thể thao, bóng đá, bơi lội, thuyền buồm, điền kinh, judo, tennis, bobsleigh (xe trượt dốc tuyết), từng là thành viên đoàn thể thao nước nhà thi đấu ở 4 kỳ Olympic mùa Đông gần đây nhất.
Ít bị rơi vào tầm ngắm của phường săn tin giật gân như cô chị Caroline và cô em út Stephanie, ông hoàng Albert hầu như không được biết đến nhiều. Báo giới xây dựng hình ảnh ông như một người kín đáo chăm làm, tốt bụng, đầy tinh thần đấu tranh, sống giản dị. Các thần dân mến ông, gọi là "Albert tốt bụng" do lối ứng xử chân tình, thẳng thắn.
Sẽ đổi mới hơn nữa
Nhưng tin đồn hiện cho biết khi lên nắm quyền, Thái tử Albert sẽ đưa ra nhiều thay đổi. Monaco có thể sẽ trở thành một xứ sở khác với thời ông bố. Nhà văn Anh Somerset Maugham từng mô tả "Monaco là miền đất rực nắng cho những người thích sống trong bóng tối", nhưng với sự kiểm soát chặt chẽ, công quốc không chấp nhận bất kỳ kẻ nào có hành tung đáng ngờ.
Chỉ trong 10 năm, vua cha Rainier lập được hai kỳ công: thứ nhất là cưới giai nhân Kelly và "cuộc tình vĩ đại" đã giúp Monaco "có tên trên bản đồ thế giới".
Thứ hai, ông nhận được sự ủng hộ tài chính của tỷ phú hàng hải Aristote Onassis người Hy Lạp, người tung hơn một triệu USD vào việc vực dậy Monaco, để nơi này không còn phải trông cậy vào "tài nguyên duy nhất" là sòng bài Monte Carlo nổi tiếng.
Monaco đổi đời. Đường đua xe Thể thức 1 hoành tráng nhất, các dịp liên hoan xiếc quốc tế, lễ hội mang lại sức sống mới. Những khách sạn giá rẻ mọc lên trên các khoảnh đất lấn biển, cùng với những tòa biệt thự, hệ thống xe lửa chạy ngầm dưới đất để tiết kiệm đất. Nhà nước chỉ nắm các lĩnh vực độc quyền như viễn thông, thuốc lá, còn lại cho "xả cảng" để dân làm giàu.
Nhưng khác với các nhà đầu tư thông thường, ông Rainier chủ trương Monaco không thể chỉ là "điểm đến" lý tưởng của giới thượng lưu siêu giàu, mà còn phải giang tay đón những bậc trung lưu từ Mỹ và châu Âu. Ông giảm thuế, tạo ra một hệ thống đánh thuế kín đáo và mềm dẻo được hình thành, ưu đãi những người này, tạo ra một sức hút đầu tư từ nước ngoài.
Nhưng cái gì cũng có mặt trái. Những ưu đãi này gây tranh cãi về những bí mật trong luật ngân hàng của Monaco, khiến công quốc bị mang tiếng là một "đường dây rửa tiền quốc tế". Năm 1962, TT Pháp Charles De Gaulle thương lượng mãi mới gây được sức ép: kiều dân Pháp sống tại Monaco phải nộp thuế về Paris. Người phương Tây kể thời ấy De Gaulle cho lính bao vây Monaco, dọa sẽ cắt nguồn nước nếu kiều dân Pháp không đóng thuế.