* Làm thế nào để được khán thính giả yêu  mến

* Qua sân khấu , Internet, YouTube và khung cảnh trình diễn hiện tại

(LTS) Mong mỏi tìm tới hướng tương lai tích cực không chỉ riêng cho giới thưởng ngoạn là một trong ba thành phần chính, bài tổng kết được người viết dựa theo các cuộc phỏng vấn và trao đổi tìm hiểu với nhiều giới khác biệt liên quan đến lãnh vực trình diễn.

Phong trào tiếng hát thính phòng đã mở ra ngoạn mục,  đánh một dấu mốc thử nghiệm mới của các Trung Tâm và Sân Khấu Ca Nhạc. Mới nhất là một số ca khúc kén chọn cổ điển hoặc thính phòng như  Những Ca Khúc Nhân Mùa Lễ Hội” ASIA hoặc  “Flying With Us” của Thúy Nga phát hành vào mùa Giáng Sinh 2009, như một loại “nhạc sang” hoặc nhạc giá trị trước 1975, để đáp ứng yêu cầu vì  khán giả phần lớn vẫn yêu mến thưởng thức “live”. Nói chung, giới thưởng ngoạn đòi hỏi nhiều thứ: Từ thích thú khi bắt đầu nhìn poster đẹp, mẫu quảng cáo trên bìa dĩa CD hoặc DVD, trên các bài báo, website, Face Book, Website  nhưng vẫn thích hình ảnh các celebrity qua poster đọc thấy một cách trân trọng trên báo giấy và dĩ nhiên sân khấu nhạc sống thực. Tại sao vậy?

 * Giá trị live show của ca nhạc sĩ

Đánh giá một cách đích thực bước tiến của giới trình diễn và phong trào ca nhạc  là rất khó hoàn hảo được lắm.

Những hình ảnh của nghệ sĩ trên sân khấu các trung tâm ca nhạc lớn, đã thay đổi bộ mặt của nghệ sĩ, ca sĩ: Có người quen thuộc qua các ca khúc quê hương, thính phòng, nhạc cổ điển giá trị, khiến cho những khán thính giả khi đi thưởng thức hoặc tiếp xúc với ca sĩ ở các sân khấu khác nhau đã không ngờ hình ảnh “thần tượng” của mình lại hay như thế ở một góc cạnh khác.

Lấy một thí dụ: Y Phương, ca sĩ được khán thính giả Trung Tâm Asia, là nữ ca sĩ được bình chọn là hay nhất trong năm 2008 của Trung Tâm này, thường xuất hiện rất trọn vai trong các ca khúc mang tính cách “chủ đề” giá trị cao trào như “Thiên Thần Trong Bóng Tối”, “Con Đường Việt Nam”, Trúc Hồ-Anh Bằng..  nhưng mặt khác còn  luôn giữ tính đa dạng, phải thể hiện sự sống động tươi trẻ trên các sân khấu cộng đồng… hoặc live show

Hoặc trong một thời kỳ nay nhạc mới trên thị trường, các trung tâm giá trị vẫn tìm lại những ca khúc có một chỗ đứng thật giá trị trong làng nhạc tiền chiến, hoặc những ca khúc thời danh… có một chỗ đứng riêng đặc sắc… như Kim Phượng nhận định và tán thành ý của nhà báo Kỳ Phát nói là “người ca sĩ ngoài phần đã nổi trên video còn phải thu hút và tươi trẻ hơn ở sân khấu live show, hơn trội. ..”

Điển hình như qua YouTube mùa Giáng Sinh năm nay, thực hiện bởi truyền hình Little Sài Gòn tại Nhà Thờ Tam Biên, Quận Cam, là một trong những màn trình diễn sống động và nghệ thuật, những khúc hát đúng nghĩa theo mùa, nhân mùa Giáng Sinh, linh động vượt trội. Vì khi nếu chỉ trình diễn trong khuôn khổ “đóng khung”, không có cơ hội, hoặc chỉ “biểu lộ cảm xúc một cách máy móc, hoặc không đúng mức- do đó không lôi cuốn khán giả...”, như trong nhận định của nhà báo Lê Kim Đính trên trang Quán Văn của báo Người Việt.

Còn một sân khấu đại chúng khi đi trình diễn live, kể cả tại các Casino, với đủ thể loại nhạc gần gũi sống động, Techno, Rock, nhạc Pop. Nói chung là nhạc có sức thu hút của vũ trường đam mê về đêm khi người nghe ngoài tiếng hát của ca sĩ còn bao chứa nhiều âm thanh của đám đông, của nhạc volume mở lớn, và sự sôi động ồn ào rất sống động thường tình. Đó cũng là nơi trình diễn, nhưng cách trình diễn được xem là rất … khác.

Vấn đề đặt ra ở đây là nhiều ca khúc, hoặc tiết mục nổi tiếng vẫn chưa được phổ biến rộng (nhưng ai là người sẽ hoặc đã tốn kém để phổ biến xa rộng hơn nữa -  ta không thể chỉ đòi hỏi sự đầu tư của các trung tâm!) nhằm góp phần thăng hoa nghệ sĩ, ca sĩ tài năng gốc Việt có một chỗ đứng trân trọng, và xứng đáng được yêu mến nhiều hơn.

Nhhiều nam nữ đi hát  show tại những buổi trình diễn live (khác với những buổi gây quỹ của cộng đồng, tổ chức cựu quân nhân, danh nghĩa giúp Thương Phế Binh, người tàn phế, tổ chức Chùa  Nhà Thờ Từ Thiện, mà phần lớn các bầu show ngày nay, khi muốn “cạnh tranh” nổi với các show casino, hoặc “gây quỹ từ thiện”, hoặc “phục vụ cộng đồng” thì vẫn trực tiếp hoặc gián tiếp quảng cáo cho bán vé bằng hình ảnh nghệ sĩ, ca sĩ trình diễn đóng đúng vai trò thích ứng, mà phần lớn khán giả là các mạnh thường quân, các cụ gìa, em bé. Cũng may là ở vào thời buổi , các chương trình ca nhạc của tư nhân đang bị hạn chế , các chương trình mang tính nhân danh cộng đồng vẫn còn thực hiện đều đặn, vượt qua thời kinh tế khó khăn. Với một tinh thần chung vui trong sinh hoạt ca nhạc giúp vui vừa đủ mà thôi. Nhưng bước vào chương trình thì nhiều bài diễn văn,  nhiều khi phần vinh danh mạnh thường quân trở thành quan trọng hơn phần trình diễn nghệ thuật. Dù được trả “cát sê” cao, nhưng cũng vẫn thiệt thòi cho ca sĩ, xét theo phương diện tinh thần, và cơ hội cống hiến, phục vụ đúng nghĩa… để lại hình ảnh tốt đẹp.

Thật gượng gạo và rất tiếc cơ hội!, nhiều người chỉ mong thưởng thức, gặp những ca sĩ thần tượng nhưng đến nơi thất vọng,  vì hình như không có sân khấu tươi đẹp như khán giả mong muốn trong các buổi gặp gỡ.

Chính vậy có khi ta “bắt gặp” nét trình diễn thật sống động trong một khung cảnh ca nhạc casino, hoặc khung cảnh của một nhóm chuyên gia, doanh gia thành đạt tổ chức các buổi ca nhạc hạn chế, kỳ vọng trong khung cảnh đó người ca sĩ đã thể hiện đa dạng, đầy đủ, phong phú, và tỏa lộ ra một chất thu hút như “chemical” quyến rũ, rung cảm luyến lưu người nghe.

Với một thị trường rất kỳ cục, biến đổi khác hẳn chỉ với mươi năm trước  thời đại bây giờ rất khó khăn, mà chính các trung tâm cũng phải tích cực tìm đường sống, hoặc tiêu cực như giảm bớt chi tiêu, tưởng là “làm chơi mà ăn thiệt” (?). Trung Tâm Ca Nhạc Vân Sơn được sắp hạng thứ ba, nhờ các chương trình rất gần gũi với đại chúng, thu hình giản dị, vừa đã lên tiếng cải chính tin đồn rằng Trung Tâm đã có nguy cơ “dẹp tiệm” trong năm qua.  Vì chỉ trong thị trường CD/DVD âm nhạc HK trong 10 năm qua đã giảm xuống mức một phần 40 của trước đây. Từ mức thu gần 20 tỉ đôla nay thu chưa tới nửa tỉ đôla. (Còn con số giảm sút của người Việt thì không ai biết nổi-Chiến thuật kín như bưng- ngoại trừ những lời than thou vì bị sang băng lậu… thất thu!)

Liệu phản ứng của người thưởng ngoạn ra sao? Có còn tiếp tục hợp tác và ủng hộ trong một hoàn cảnh khó khăn mà mọi giới đều phải chung hoàn cảnh đối đầu!

Hoặc phải chấp nhận cống hiến những sáng tạo mới, sống động hơn không theo khuôn mòn cũ, kinh doanh giữ vai trò “thế thủ”, hoặc chọn cách đầu tư ”chắc ăn”!

* Giá trị của sự xuất hiện đa dạng

Điển hình những ca sĩ hàng đầu của Asia hiện nay, như Y Phương , Nguyễn Hồng Nhung, Diễm Liên., hoặc Như Loan, Hồng Ngọc.. Minh Tuyết, Tóc Tiên… Mỗi người… một vẻ! Họ trẻ trung,  nhất là vẫn phải … sexy, mới lạ. Họ còn tài năng đa dạng nữa: Ngoài ca hát, họ còn đóng phim bi hài, xướng ngôn viên truyền hình, rồi cả quảng cáo, chụp hình mẫu cho quảng cáo, trình diễn thời trang.. Phải chăng đấy là cách thức để tự “promote” mình, chỗ nào cũng có hình bóng mình, để luôn nhắc nhớ những người ít nhiều từng ái mộ mình?

Y Phương quảng cáo cho Achaubet

Trong hai năm qua,  hình ảnh Diễm Liên và Như Loan xuất hiện qua “Quảng Cáo Thẻ Điện Thoại Lunex”, Tóc Tiên từng quảng cáo cho Pepsi và cac1 chương trình thi tài năng. Y Phương đã có lịch vài năm nay, bây giờ cũng xuất hiện qua những tấm hình rất thể thao,  quyến rũ qua công ty có khách hàng khắp thế giới, ÁChâuBet.com (ACHAUBET.COM) và Microphone Karaoké…

Như vậy, khi nhận là người mẫu quảng cáo cho các công ty lớn lan rộng trên các trang bìa báo, poster, để gửi đi xa rộng hình ảnh của mình một cách quyến rũ, tha thiết thu hút như Y Phương có được, đó là sự thuận lợi, nhân hòa” mà các cơ sở này đã dựa vào sự hưởng ứng và yêu cầu của khán thính giả. Tâm lý quần chúng thích những hình ảnh của “Celebrity-ái mộ” và tiếc rằng phải chi khán thính giả có thể ủng hộ mạnh mẽ cho các trung tâm thiết thực, qua sự mua băng gốc để các trung tâm có thể thực hiện DVD, CD hình ảnh ca sĩ tươi đẹp, sống động hơn, như khán thính giả có nhu cầu chờ mong. Tại các Trung tâm ca nhạc hàng đầu đầu tư quá tốn kém, trong khi các tiện nghi hiện tại đã không còn biết đến công lao to lớn, tốn kém. Công lao tạo thành tên tuổi cho ca sĩ, nghệ sĩ trình diễn nữa!  Hoặc vì nội dung các chương trình và các chủ đề?. Câu hỏi của khán thính giả vẫn là: Hoặc tại khó khăn vì vốn đầu tư cho các vấn đề liên quan đến nghệ thuật trình diễn.

Diễm Liên quảng cáo cho Lunex Telecom

* Những trở ngại bế tắc hiện giờ

Nhưng các đêm nhạc sống, (ngoài các buổi thu hình đóng khung đều đặn cho các chương trình thu hình. Dù kỹ thuật rất cao, tốn kém, nhưng vẫn khó thu hút được nét tươi mát, tài hoa có sức hút riêng tư thầm lặng của người ca sĩ, mà người thưởng thức khi ra về vẫn ao ước có dịp được thưởng thức lại những buổi trình diễn như thế (ví dụ điển hình theo như nhiều khán thính giả đã nhắn gửi tới ca sĩ bầu show khắp Hoa Kỳ: Steven Mai, về các chương trình nhạc sống, người bạn trẻ này được khen là mẫu người tổ chức, có phong cách làm việc nghiêm chỉnh, nay hăng say, hết lòng, công việc dù giản dị nhưng rất lôi cuốn (xứng đáng được phát huy)” – các ca sĩ không phải chỉ để hát đủ bài bản, cho hết buổi) mà còn  quyến rũ vượt hơn hẳn những DVD mà khán thính giả thường thấy. Có thể nói cách điều khiển sắp xếp như bầu show liên tiểu bang: ca sĩ  Steven Mai, là duy trì  những điểm son với nhiều ưu điểm trong lãnh vực thị trường giải trí, ca nhạc. Các nghệ sĩ trình diễn các show phải thật hấp dẫn, và từng có tên tuổi.

 Có lẽ như vậy nên cho dù Trung Tâm Thúy Nga có đăng những lời quảng cáo (than thở) thiết tha: “Đừng sang băng lậu, đừng mua băng sao chép, tệ hơn cả là đừng thuê băng? (Vinh danh Chúa Cả Trên Trời, Bình an dưới thế cho người thiện tâm, không mua DVD in lậu, hưởng niềm vui trong mồ hôi nước mắt của các nghệ sĩ “).. nghe sao quá ngậm ngùi.!

Dĩ nhiên những lời kêu gọi của các trung tâm như nói trên đều đúng, nhưng nhiều khán giả thú nhận rằng: “ Mỗi kỳ có DVD mới họ chỉ chịu tốn $5 để mua băng sao chép lại, hoặc thuê với giá $5 / 1 bộ DVD xem xong nếu hay thì… mua luôn, không thích được quyền  trả lại.

Đó cũng là lý do chúng ta cần  tiếp tay ủng hộ cho người thực hiện các chương trình ca nhạc, quyến rũ hơn, hấp dẫn hơn.. có nghĩa là thời buổi kinh tế khó khăn, hay vì các chương trình không mấy hấp dẫn.. Chúng ta vẫn kỳ vọng và tin tưởng rằng những sân khấu trình diễn, hình ảnh của người trình diễn, dù chỉ là một tấm hình thôi, một ca khúc thôi, đủ lôi cuốn, đủ làm điên cuồng lòng ái mộ, thì dù có khó khăn kinh tế, phải tốn kém vài ba chục đôla, cũng xứng đáng. Giúp khán thính giả mưu tìm được giây phút thú vị, xem thưởng thức hoặc nghe đi nghe lại.

Vóc dáng, ánh mắt, nụ cười và thân thể tươi đẹp hoặc thoáng hiện khiêu gợi của ca sĩ trên sân khấu phải có một ngôn ngữ riêng phải có một hóa chất thu hút người nghe, sẽ muốn xem lại nhiều lần. Ngôn ngữ trình diễn có tiếng nói làm mê đắm, rất riêng khó hiểu và kín đáo. Vì những ca khúc đó, như Madonna, như Britney Spears, phong cách trình diễn chỉ cần qua 1, 2 bài “hit” kén chọn nhưng người nghe đến mê say đắm, chứ không chỉ nghe MC nói rất… hay, rất dài, và các bài hát rất khuôn khổ, có giá trị đó, nhưng không đáp ứng nhu cầu giải trí, thưởng thức. Nhiều người nghe một chương trình chỉ vì say mê, ái mộ một vóc dáng yêu kiều?!

Ai cũng hiểu từ “cái khó bó cái khôn”, nghệ thuật quảng cáo tinh vi thì tốn kém. Mà chẳng lẽ chỉ trung tâm đơn phương gánh chịu? Dù gì chúng ta cung phải ghi nhận sự đóng góp lớn lao, đầu tư tiền vạn tiền triệu, và mong thu nhặt về tiền lẻ! Họ cũng không thể chịu đựng một mình, tạo vóc dáng đẹp đắm say cho các ca sĩ, mà riêng Trung Tâm không thu lợi (để bù đắp cho những tốn kém-đầu tư phải bỏ ra).

Ta có thể thấy như trường hợp của Như  Quỳnh và một nghệ sĩ trẻ trong nhóm, qua show Las Vegas vừa thu hình, được tô điểm làm tươi mới lại, quả là một cách trình bày trên sân khấu, qua poste, lịch  và các bìa DVD, quyến rũ, kích thích, thu hút đến mức được xem như “phóng đãng”, nhưng ít ra người thưởng thức cũng thấy xứng đáng bỏ ra đồng tiền khi lên cơn, “ghiền” mê nghệ thuật trình diễn.

Ta sẽ một đôi khi tự hỏi, tại sao một đôi khi chương trình văn nghệ bên ngoài cộng đồng của chúng ta, họ lại có thể khai thác triệt để, rung cảm, trữ tình và quyến rũ thính giả chỉ qua một, hay hai  bài hát hay trên sân khấu đến như thế ?!

Chính vậy những hình thức quảng cáo hấp dẫn của ca sĩ cho một vài công ty giải trí, hoặc ca nhạc, (như Y Phương qua AChauBet), và các  chương trình nhạc sống, mang tính cạnh tranh khốc liệt ngoài đời của các show ca nhạc các club, ca sĩ khi trình diễn (cần phải)  để lại thiện cảm và lòng quyến luyến với khán giả (vì một cách nào đó khán giả thường xuyên và say mê ca nhạc trình diễn, họ có tiếng nói, có lời phê bình “rất được đón nhận” và ảnh hưởng đến các buổi diễn kế tiếp. Phần các người phụ trách những chương trình có ca sĩ trình diễn, phải tìm hiểu lắng nghe tiếng nói yêu cầu của khách thưởng thức, để từ đó, dù trong khung cảnh ít tốn kém, hoặc tốn kém khá cao, nhưng khán thính giả đủ góp phần trang trải tốn kém để nền ca nhạc văn nghệ hải ngoại tìm ra một lối thoát. Không thể nào thụ động phó mặc hoặc cố vẫy vùng, trong một hoàn cảnh tự siết mình vào khó khăn thêm hơn.

* Giá trị đặc biệt  của khí cụ truyền thông tân tiến

Hình ảnh của người ca sĩ, tuỳ theo sự quan tâm của người ái mộ, khách thưởng thức, có thể họ đã quen thuộc và được ái mộ qua hàng loạt DVD của Trung Tâm Ca Nhạc hàng đầu, hình ảnh trên bìa báo, hình trên các trang lịch hàng năm, bài viết hoặc trình diễn trên YouTube, cũng cần đến đội ngũ quảng bá, báo chí, truyền hình, truyền miệng, như  Susan Boyle đã “hit” trên 77 triệu lượt xem và nghe qua YouTube trong vòng vài ngày, khi báo chí và truyền hình loan rộng các tin tức (dĩ nhiên phải cần tới mạng trung gian báo chí truyền thông, dẫn đường tới YouTube)... Ngoài thiên tài, may mắn được xuất hiện sân khấu, cũng còn cần tới nhịp cầu truyền thông, giới thiệu và tạo “sức thu hút” của tài năng tới quần chúng..

Chính You Tube và các phương tiện truyền thông điện tử như càng ràng buộc chúng ta, phải thực hiện công trình nghệ thuật có hồn và sức sống động lôi cuốn, chứ không thể là cho qua như trả bài. Số lượng khán giả sẽ gia tăng cùng với định luật đào thải và phê phán,  quyền chọn lựa khắt khe. Giá trị đích thực và tài năng chỉ ở lại với “Vàng Ròng- Solid Gold” thứ thiệt!. Và căn bản của ca hát vẫn trên hết là mang lại tươi vui, giải trí , sống động thu hút, trước khi nó được gạn lọc và có giữ cho mình “tuổi thọ”. Ai sẽ giúp cho người trình diễn tạo hình ảnh thu hút, tạo cảm giác đắm đuối trước đám đông thưởng ngoạn, chứ không thể chỉ khô cứng, nặng hình thức đến tội nghiệp.!

Cho dù nhiều người phê phán rằng thời đại Face Book, YouTube, là thời đại của những “thổ lộ quá cởi mở”, hoặc “phóng đãng” vô tình hoặc cố ý gửi ra những hình ảnh, tiết mục rất riêng tư, hoặc cho ra đời nhanh hơn ngoài dự liệu, mà người ái mộ có thể tìm thấy truy lùng thần tượng ca nhạc qua computer, internet, nhưng thực ra cũng chưa phải là mức như thế.. Dĩ nhiên là cộng đồng chúng ta cũng bắt kịp nhanh chóng, đón nhận cùng lúc với những trào lưu hiện đại, dù  thường vẫn chậm hơn một quãng thời gian.

Thời gian vẫn cứ vùn vụt qua. Một năm mới đang và sẽ tới.

Cầu chúc các ca sĩ có nhiều cơ hội hơn, được quảng cáo hình ảnh tươi đẹp của mình say đắm giới ái mộ, và các sân khấu ca nhạc dù cũng trầm mình trong hòan cảnh thật khó khăn cam go hiện nay, vẫn tìm cho mình một lối thoát, một hướng tiến lên đổi mới. Mà trách nhiệm phát triển và sống còn là của cả ba phía: Bầu show, ca sĩ trình diễn và cả khán giả nữa... Dĩ nhiên !