Sau cuộc gặp, tại buổi họp báo chung, ông Bush nói: "Chúng tôi đã thảo luận về quan hệ láng giềng, về khu vực. Chúng tôi cũng nói về quyền tự do, tự do chính trị và tự do tôn giáo".

"Tôi nói với ông thủ tướng rằng các tiến bộ của chính phủ Việt Nam về tự do chính trị và tôn giáo là rất đáng chú ý, và tôi hoan nghênh các nỗ lực của ông và chính phủ của ông".

"Nói chung, chúng tôi đã có một cuộc thảo luận tốt đẹp. Quan hệ của Mỹ với Việt Nam đang ngày càng thân cận hơn trong tinh thần tôn trọng lẫn nhau. Tôi xin cảm ơn ông thủ tướng đã tới thăm để giúp quan hệ đó ngày càng lớn mạnh".

Tuyên bố trên của ông tổng thống Mỹ xem ra sẽ không được một số người Mỹ gốc Việt đồng tình.

Đòi dân chủ

Hàng trăm người gốc Việt đã tụ tập bên ngoài Nhà Trắng để biểu tình phản đối chuyến thăm của thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và hô hào đòi tự do, dân chủ cho Việt Nam.

Từ Virginia, bác sỹ Nguyễn Quốc Quân, chủ tịch tổ chức quốc tế yểm trợ cao trào nhân bản Việt Nam, đưa ra giải thích của ông về đánh giá của tổng thống Bush:

"Họ quan niệm đã có nhiều người VN được sinh hoạt tôn giáo. Thế nhưng chúng tôi thấy rằng vẫn còn nhiều người, nhiều tôn giáo, không được chấp nhận cho hành đạo, như Phật giáo VN Thống nhất hay người Thượng theo Tin Lành".

"Khi còn người không được hưởng tự do đó thì VN vẫn còn vấn đề về tự do tôn giáo".

Bác sỹ Quân cũng cho rằng, cách nhìn nhận của chính phủ Mỹ còn phiến diện, chưa nhìn vào thực chất của vấn đề:

"Ông Bush cũng như một số nhà ngoại giao của Mỹ so sánh tình hình hiện nay với mười, hai mươi năm trước và thấy rằng có tiến bộ đáng kể".

"Thế nhưng các quyền tự do cơ bản của con người là điều ai sinh ra cũng phải được hưởng. Không thể nói việc họ siết chặt rồi nới ra đôi chút là tiến bộ về nhân quyền được".

Một số nhà hoạt động dân chủ gốc Việt cho rằng, Mỹ cần chuẩn bị một lộ trình để thúc đẩy dân chủ ở VN, thông qua bang giao, hội nhập và phát triển kinh tế để tiến tới các thay đổi về thể chế và chính trị.

Cơ chế đối thoại

Một lộ trình như vậy đã được chuẩn bị hay chưa là điều còn phải bàn cãi, thế nhưng có thể thấy quan hệ kinh tế đầu tư đã được lãnh đạo hai bên đặt làm một trong các ưu tiên hàng đầu.

Trong ngày thứ Ba, Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Carlos Gutierrez và ông Nguyễn Tấn Dũng đã chứng kiến lễ ký nhiều thỏa thuận kinh tế nhằm mở rộng tiếp cận của các công ty Mỹ đối với thị trường Việt Nam.

Trong cuộc họp báo tại Washington D.C , Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói hai bên đã đồng ý khởi động đàm phán hiệp định đầu tư song phương.

Một hiệp định như vậy sẽ thúc đẩy quan hệ kinh tế đã rất mạnh mẽ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, một trong các thị trường phát triển nhanh nhất cho hàng hóa xuất khẩu của Mỹ.

Quan trọng hơn, lãnh đạo hai bên thành lập cơ chế đối thoại cấp cao để bàn về các lĩnh vực kinh tế, giáo dục, môi trường, khoa học, quốc phòng và an ninh.

Ông Dũng tuyên bố rằng Tổng thống Bush đã tái khẳng định rằng Mỹ sẽ luôn ủng hộ chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.

Chi tiết gây chú ý này chắc chắn sẽ làm tốn giấy bút của các nhà quan sát vốn đang theo dõi sát các tranh chấp lãnh thổ giữa các nước trong khu vực.