Hôm qua 20.8, tại cuộc họp báo sau 1 năm nhậm chức Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, ông Michael Michalak tỏ ra hài lòng về những tiến bộ trong quan hệ giữa hai nước.

Mở đầu cuộc họp báo bằng một số câu nói bằng tiếng Việt, Đại sứ Michalak lý giải học tiếng Việt là một cách để ông thực hiện mục tiêu tạo dựng lòng tin của Chính phủ, nhân dân Việt Nam đối với Hoa Kỳ.

Việc tạo dựng lòng tin đi vào chiều sâu này được ông nhấn mạnh như mục tiêu hàng đầu bao trùm trong nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.

"Thành tựu quan trọng với tôi là tôi đã học được ít tiếng Việt vì tiếng Việt rất khó.", ông Đại sứ hóm hỉnh nói.

Đại sứ Michalak cho biết: "Tôi cho rằng tôi đã có một năm rất bận rộn với nhiều đỉnh cao trong quan hệ hai nước. Từ phía Hoa Kỳ, chuyến thăm của hai Bộ trưởng, các nghị sĩ chủ chốt, các quan chức quân sự cao cấp, các trợ lý bộ trưởng, một số phái đoàn thương mại, các nhà học giả hàng đầu, và cả những nghệ sĩ nổi danh đã thể hiện rằng luôn có sự tương tác với các đối tác trong Chính phủ, trong lĩnh vực thương mại và xã hội dân sự của Việt Nam. Ngược lại về phía Việt Nam đã có những chuyến thăm Hoa Kỳ của nhiều quan chức cấp cao Chính phủ, lãnh đạo doanh nghiệp mà đỉnh cao là chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Hoa Kỳ vào tháng 6, và cuộc gặp của ông với Tổng thống Bush ở Washington. Năm nay chúng ta đã thấy Việt Nam thành công trên vai trò thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và trong tháng 7 là Chủ tịch Hội đồng Bảo an. Vai trò của Việt Nam trên thế giới ngày càng mở rộng, quan hệ của chúng ta ngày càng phát triển sâu rộng".

* Ông có thể đánh giá sơ bộ về quan hệ kinh tế, thương mại giữa  hai nước?

- Trong cuộc gặp lúc nhậm chức, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có nói với tôi: bất kỳ đại sứ Hoa Kỳ nào ở Việt Nam cũng để dấu ấn về mặt kinh tế thương mại. Đại sứ Peterson và Burghardt ghi dấu ấn trong việc đàm phán và ký Hiệp định thương mại song phương BTA. Đại sứ Marine thúc đẩy và chứng kiến Việt Nam gia nhập WTO, và trao quy chế PNTR cho Việt Nam. Thủ tướng gợi ý: với tôi có thể là một hiệp định đầu tư song phương chăng? Và như các bạn biết, trong chuyến thăm của ông đến Hoa Kỳ, hai bên đã cam kết sẽ tiến hành đàm phán để ký hiệp định này trong thời gian sắp tới. Các cơ quan chức năng đã gặp nhau một vài lần để thảo luận về quá trình đàm phán, vòng đầu tiên rất có thể sẽ diễn ra vào tháng 9 hoặc tháng 10 tới. Các cam kết của Hoa Kỳ trong chuyến đi của Thủ tướng cũng đã trở thành hiện thực, ví dụ như việc Việt Nam bắt đầu xuất khẩu trái cây nhiệt đới (thanh long) vào thị trường Hoa Kỳ.

* Những ưu tiên của ông đã đạt được kết quả gì trong thời gian qua?

- Tôi nghĩ nhiều ưu tiên của tôi cũng trùng với ưu tiên của Chính phủ Việt Nam, một trong số đó là vấn đề giáo dục. Trong chuyến thăm Hoa Kỳ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, hai bên đã ký một biên bản ghi nhớ mang tính lịch sử, theo đó một tổ công tác đặc biệt song phương về giáo dục sẽ được thành lập nhằm mở rộng hợp tác giữa hai Chính phủ về lĩnh vực này và giúp thêm nhiều người Việt Nam sang Hoa Kỳ du học. Cũng xin nói thêm là con số sinh viên Việt Nam đến Hoa Kỳ mà tôi cam kết tăng gấp đôi trong nhiệm kỳ của mình hiện nay sắp trở thành hiện thực. Lượng visa cấp cho sinh viên đã tăng 70%. Trong chuyến thăm vừa qua, Thủ tướng cũng đã gặp 15 đại diện của các trường đại học hàng đầu Hoa Kỳ và đã có những thỏa thuận liên kết giữa các cơ sở giáo dục đào tạo hai bên.

* Liệu sắp tới có tiếp tục chuyến thăm cao cấp nào của hai bên không, thưa ông?

- Sắp tới, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cùng Tổng thống Bush sẽ tham dự APEC ở Peru, có lẽ họ sẽ có một cuộc gặp ở đó. Ngoài ra, quan chức hai nước có thể gặp nhau ở New York khi khóa họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sắp tới khai mạc. Bạn nghĩ rằng ai sẽ đến thăm Việt Nam, John McCain hay Obama? Tôi có được thông tin rằng cả hai ứng cử viên Tổng thống Hoa Kỳ Barak Obama và John Mc Cain đều rất quan tâm đến Việt Nam.

* Ông đánh giá thế nào về tình hình kinh tế Việt Nam trong một năm qua?

- Tôi cảm thấy Việt Nam đã cảm nhận được sức nóng khi hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới - vấn đề lạm phát đang là vấn đề toàn cầu. Ngoài ra, vấn đề của Việt Nam là tăng trưởng tín dụng nóng. Cá nhân tôi đánh giá nỗ lực ứng phó với tình hình khó khăn kinh tế vừa qua là rất tốt. Chính phủ không những làm tốt công việc bên trong mà đã có những tham khảo hữu ích của các chuyên gia, thể chế quốc tế uy tín, đó là điều rất hữu ích. Thông điệp của tôi đối với Chính phủ Việt Nam là nên tiếp tục duy trì quá trình này, các chương trình tốt này một thời gian nữa, ít nhất là 2 - 3 quý cho đến khi ổn định, để đảm bảo các chính sách thành công trọn vẹn.