|
Quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ đang ngày càng đa dạng hóa trong
nhiều lĩnh vực, cả chính trị, kinh tế, an ninh quốc phòng, tờ
báo quốc nội Vietnamnet dẫn lời Dân biểu Ngô Quang Xuân, Chủ
tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội CS đánh giá việc Việt Nam vừa cho
phép tàu Mỹ vào lãnh hải tìm kiếm quân nhân mất tích trong chiến
tranh (MIA).
VN
cho tàu Hoa Kỳ vào lãnh hải để tìm MIA
Đối thoại về chính trị, an ninh, quân sự
MIA là một trong những vấn đề hậu chiến
tranh khá nhạy cảm nhưng góp phần đặt nền móng cho việc bình
thường hóa quan hệ hai nước những năm 90. Là một trong những
người tham gia đàm phán thời điểm đó, ông đánh giá thế nào về
tiến triển hợp tác giữa hai nước trong vấn đề MIA?
- Có thể nói quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ
đang ngày càng đa dạng hóa trong nhiều lĩnh vực, cả chính trị,
kinh tế, an ninh quốc phòng, văn hóa, nhân đạo. Hợp tác về MIA
như một điểm sáng thành công trong tổng thể mối quan hệ song
phương này.
Đến nay, hai bên đã phối hợp thực hiện
được 94 đợt tìm kiếm, Việt Nam đã trao cho Mỹ gần 900 bộ hài
cốt. Khi những khả năng tìm kiếm MIA trên đất liền trở nên hạn
chế, việc mở rộng các hoạt động trên biển mở ra nhiều triển vọng
mới cho việc tìm kiếm MIA.
Đợt tìm kiếm thứ 95, được tiến hành từ
25/4 đến 24/6/2009 với sự tham gia của Bộ Tư lệnh hỗn hợp tìm
kiếm POW/MIA Hoa Kỳ (JPAC) và Văn phòng tìm kiếm người mất tích
Việt Nam (VNOSMP) với sự hỗ trợ của tàu khảo sát đại dương Bruce
Heezen.
Cùng với việc cho phép tàu Mỹ vào lãnh
hải tìm kiếm MIA, thời gian qua, Việt Nam và Mỹ cũng có nhiều
động thái thúc đẩy hợp tác trên Biển Đông như chống hoạt động
bất hợp pháp ma túy, khủng bố, cứu trợ thảm họa trên biển... Ông
đánh giá việc này như thế nào?
- Đó là biểu hiện sinh động trên thực tế
hợp tác giữa Việt Nam và Mỹ, đó cũng là việc triển khai thực
hiện các cam kết của lãnh đạo hai nước, triển khai các chương
trình hợp tác giữa các cơ quan đối tác hai bên.
Cũng cần nói thêm, về kinh tế, thương
mại, Mỹ đã trở thành thị trường lớn nhất của Việt Nam. Hai bên
đã và sẽ trao đổi nhiều đoàn cấp cao, thiết lập các cơ chế đối
thoại về chính trị - an ninh - quân sự, lập Nhóm chuyên trách về
giáo dục, Tiểu ban hợp tác về khoa học môi trường...
Quan hệ đối tác đặc biệt
Việc Việt Nam chủ động hợp tác với Mỹ
theo tinh thần “gác lại quá khứ, hướng tới tương lai” trong các
vấn đề hậu chiến tranh, trong đó có MIA, có ý nghĩa gì?
- So với các mối quan hệ song phương
trên thế giới, quan hệ Việt - Mỹ thuộc dạng một quan hệ đối tác
rất đặc biệt, trong đó vấn đề MIA có vị trí đặc biệt riêng của
nó.
Đây là một vấn đề hết sức nhạy cảm, một
hậu chứng chiến tranh động chạm đến nhiều nỗi đau nhức nhối, đến
tình cảm dễ bị tổn thương của hàng triệu con người Việt Nam -
nạn nhân của cuộc chiến tranh.
Nhưng người Việt Nam đã dũng cảm vượt
qua để coi đó như một vấn đề nhân đạo, để hướng tới việc thiện
với thông điệp rất rõ ràng là góp phần xây dựng mối quan hệ hợp
tác ngày càng tốt hơn giữa hai nước, vì hòa bình, ổn định, phát
triển và hạnh phúc cho nhân dân hai nước và thế giới.
Ông vừa trở về từ Mỹ tham dự phiên điều
trần tại Hạ viện về vấn đề da cam/dioxin lần thứ hai cũng như dự
phiên họp của Nhóm đối thoại Mỹ - Việt về da cam/dioxin. Đây
cũng là một trong những vấn đề hậu chiến tranh đang được hai bên
hợp tác giải quyết. Theo ông, phía Mỹ có thể làm được gì hơn nữa
để cùng Việt Nam giải quyết vấn đề này giống như thành quả hợp
tác trong vấn đề MIA 20 năm qua?
- Tại phiên họp lần thứ tư của Nhóm đối
thoại Mỹ - Việt và phiên điều trần thứ hai tại Hạ viện Mỹ về da
cam/dioxin, đoàn Việt Nam đã nhấn mạnh tuy hợp tác nhiều mặt
giữa Mỹ và Việt Nam đã và đang đạt nhiều kết quả tốt, đây là vấn
đề còn tồn tại lớn trong tổng thể quan hệ Mỹ - Việt. Cần đưa vấn
đề hợp tác giải quyết hậu quả chất độc da cam/dioxin vào lộ
trình tổng thể mối quan hệ đó.
Các hạ nghị sĩ Mỹ tham gia phiên điều
trần cũng đã yêu cầu phía Mỹ phải có trách nhiệm hợp tác với
Việt Nam để giải quyết những hậu quả còn lại này của cuộc chiến
tranh.
Các thành viên của Nhóm đối thoại Mỹ -
Việt về da cam/dioxin đã đề ra chương trình hoạt động cho thời
gian tới, đáng chú ý là xây dựng kế hoạch dài hạn lộ trình giải
quyết hậu quả chất độc da cam, kết nối với các viện nghiên cứu
hóa học Mỹ - Việt thực hiện các đề tài nghiên cứu đánh giá, kết
hợp các nguồn lực công và tư thực hiện các dự án cụ thể.
Phiên họp của Nhóm cũng yêu cầu các
thành viên hai bên Mỹ - Việt tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động của
5 dự án truyền thống, nhằm vào ba mục tiêu chính: tẩy và làm
sạch đất và môi trường nơi bị phơi nhiễm, dịch vụ giúp đỡ các
nạn nhân, vận động nâng cao nhận thức trong chính giới và nhân
dân Mỹ về vấn đề chất độc da cam/dioxin, từ đó có những biện
pháp cần thiết và nguồn kinh phí lớn hơn hỗ trợ cho việc khắc
phục hậu quả do chất độc da cam/dioxin gây ra.
|
