Tin trong nước cho hay, từ đầu tháng 6.2009, một số doanh nghiệp dệt may lớn của VN đã tìm được các hợp đồng sản xuất cho đến hết tháng 10.2009, cộng thêm Hiệp định Đối tác kinh tế VN - Nhật Bản (VJEPA) bắt đầu có hiệu lực, hàng dệt may VN xuất sang Nhật được miễn thuế có thể kéo lượng hàng xuất khẩu tăng thêm khoảng 15%.

Xoay trở theo thị trường xuất khẩu

Theo tập đoàn Vinatext: “nếu trong 6 tháng đầu năm hầu hết các công ty chỉ biết trước được đơn hàng khoảng 1 tháng, thì hiện nay việc có trước đơn hàng 3-4 tháng đã là khá. Ngoài vấn đề có được hợp đồng duy trì sản xuất, thì việc chủ động trước thời gian sẽ giúp các công ty sắp xếp được các hoạt động sản xuất, đẩy hiệu quả kinh doanh tăng lên.”

Hiệp hội dệt may VN thống kê từ các doanh nghiệp cho thấy, đơn hàng tăng nhiều nhất từ đầu năm đến nay vẫn là thị trường Nhật. Các đơn hàng từ Mỹ bị giảm do ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế, nay cũng đang bắt đầu hồi phục. Thị trường Mỹ, EU cũng bắt đầu ổn định.

Về phiá các doanh nghiệp cũng chủ động thay đổi cơ cấu thị trường xuất khẩu, Mỹ từ vị trí ưu tiên số 1 nay đã lui xuống hàng 2, 3, thay vào đó là thị trường Nhật chiếm ví trí ưu tiên. Cụ thể tại công ty May Sài Gòn 3, các đơn hàng xuất khẩu đi Nhật chiếm tỉ lệ 60% đơn hàng sản xuất. Nhờ vậy so với năm trước, tỷ lệ sản xuất hàng xuất khẩu tăng thêm 10%. Tại Việt Tiến, công ty tìm cách duy trì thị trường xuất khẩu hiện có bằng các đơn hàng khó, chất lượng cao, có giá trị xuất khẩu lớn, tập trung nâng cao các đơn hàng đi vào thị trường Nhật Bản nhằm bù đắp cho sự sụt giảm của thị trường Mỹ. Hiện nay cơ cấu thị trưởng xuất khẩu đạt được như sau : thị trường Nhật Bản : 33,3%, thị trường Mỹ : 23%, thị trường EU : 26,5% và các thị trường khác là 17,2 %.

Tổng giám đốc công ty may Sài Gòn 3 khẳng định: việc tăng trưởng xuất khẩu có thể cao hơn trong thời gian tới khi nguồn nguyên phụ liệu từ Thái Lan, Indonesia sử dụng cho hàng xuất vào Nhật sẽ được tínhgiảm thuế từ 5- 10% xuống còn 0% theo Hiệp định Đối tác kinh tế VN - Nhật Bản (VJEPA) bắt đầu có hiệu lực từ 1.7.2009.

Khó vượt chỉ tiêu xuất khẩu

Hiệp hội dệt may VN ước tính 6 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu dệt may cả nước đạt 4 tỉ USD, giảm khoảng 4,7% so với cùng kỳ năm 2008. Giá xuất khẩu ước giảm 10% đến 15% so với năm 2008. Tuy nhiên sang thời điểm đầu tháng 7 này, tình hình đang thay đổi, các doanh nghiệp xuất khẩu hàng vào Mỹ đang đàm phán kéo giá trở lại. Một chuyên viên lĩnh vực xuất nhập khẩu của hội cho biết: giá sản xuất sơ mi đang quay lại mức 1- 1,1USD/chiếc, giá quần khoảng 1,2- 1,5USD/chiếc.

Ông Phạm Xuân Hồng, phó chủ tịch hiệp hội dệt may VN cho biết: Đối mặt với thị trường mua hàng xuất khẩu may mặc lớn Nhất là Mỹ đang giảm sản lượng mua hàng, thì các doanh nghiệp VN đang nỗ lực tìm kiếm thị trường mới để bù đắp cho khoản giảm từ thị trường Mỹ. Hiện Trung Đông đang tiêu thụ nhiều nhất là các loại quần áo Cotton của VN, còn Nga tiêu thụ chủ yếu quần áo trẻ em, quần jeans, áo jacket…Tổng kim ngạch xuất sang thị trường mới này đang nhích dần lên, vào khoảng 4- 5%/tổng kim ngạch xuất khẩu ngành dệt may.

Lợi thế khác cho hàng dệt may VN là từ trước đến nay, giá sản phẩm của VN chưa cao, nên trong bối cảnh này nhiều thị trường đều ưu tiên cho hàng từ VN hơn. Theo báo cáo của Hội đồng xúc tiến xuất khẩu sản phẩm may mặc (AEPC) của Ấn Độ, kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của VN trong năm nay dự kiến sẽ đạt đến 10,08 tỷ USD, tăng so với mức 8,4 tỷ USD trong năm 2008 do một số thị trường lớn như Mỹ và châu Âu thích nhập khẩu hàng may mặc của VN vì giá rẻ hơn.

Tuy nhiên, vấn đề mà các doanh nghiệp, lẫn các lãnh đạo hiệp hội dệt may VN, tổng công ty dệt may VN đều lo, là khi các đơn hàng xuất khẩu bắt đầu tăng, thì tình trạng thiếu hụt lao động càng thể hiện rõ hơn.