Liệu con người có thể sống trên Sao Hoả?

August 02, 2008          

Việc phát hiện ra một lớp băng ngay dưới bề mặt Sao Hoả đang khiến những dự đoán về sự tồn tại của sự sống trên hành tinh đỏ ngày càng được củng cố.

Nước là nguồn gốc chủ chốt của sự sống.  Đó là lý do vì sao các nhà khoa học rất chú trọng đến việc dò tìm các nguồn nước trong hệ thái dương của chúng ta.

Nước trên Sao Hoả là nhân tố chính cấu thành nên những câu hỏi đấy hấp dẫn như: Liệu con người có thể định cư trên Sao Hỏa? Chúng ta có thể hiểu rõ về hành tinh của chúng ta hơn thông qua việc nghiên cứu khí hậu Sao Hỏa? Sao Hoả có các quá trình địa chất giống Trái Đất hay không?

Khối vật thể màu trắng trên sao Hỏa có thể là băng đá, cũng có thể chỉ là muối – Hình: NASA.

Nước, chính xác hơn là khả năng có sự tồn tại của nước trên Sao Hoả, là yếu tố chính giúp chúng ta trả lời những câu hỏi trên. Nhiều rãnh và hẻm núi đã xuất hiện trong những bức ảnh đầu tiên chụp được trong quỹ đạo Sao Hoả. Người ta cho rằng những rãnh và hẻm núi này có thể đã được hình thành cách đây vài triệu năm bởi những khối nước lớn. Các nhà khoa học cho rằng Sao Hoả có thể chứa một lượng băng khổng lồ và những vùng biển nước lớn. Vài năm trước, các nhà khoa học này đã thực hiện một chiến dịch nghiên cứu khoa học mới trên Sao Hoả với tên gọi “Đi theo nguồn nước”.

Sử dụng tia Gamma và quang phổ neutron là biện pháp hữu hiệu nhất để tìm ra nguồn nước trên Sao Hoả. Hành tinh này có bầu khí quyển rất “tốt” vì không có từ trường mạnh. Bầu khí quyển của hành tinh này chịu ảnh hưởng của gió Mặt Trời.  Với độ sâu từ 1 đến 3 mét, chúng phát ra một lượng neutron nhanh. Hạt nhân của các nguyên tố hoá học này sẽ tác động trở lại nhau và sản sinh ra tia bức xạ gamma.

Ngày 25/5 năm ngoái, Tàu Phượng Hoàng (Phoenix) đã hạ cánh xuống vùng cực bắc của Sao Hoả. Những bức hình đầu tiên được con tàu gửi về Trái đất hôm 15/6 cho thấy một dải vật thể màu trắng kỳ lạ lộ ra từ một đường rãnh lớn do cánh tay robot của Phoenix đào lên. Vật thể sáng màu này chỉ có ở phía trên của rãnh, cho thấy nó không phải là vật chất cấu tạo nên toàn bộ khu vực được thăm dò. Thoạt tiên, các nhà khoa học không biết chắc chất liệu này là cácbon điôxít bị đóng băng, hoặc là muối, hoặc là nước đóng băng.

Những hình ảnh do Phoenix chụp được cho thấy các hạt đó vẫn còn nằm nguyên tại chỗ một ngày sau đó. Nhưng đến ngày 19/6, chúng đã biến mất. Các nhà khoa học tin rằng các hạt đó đã bốc hơi. Nếu chúng là muối thì chúng không thể bay hơi như thế được. Chúng cũng ở dạng cứng lâu hơn chất cácbon điôxít. Hai yếu tố này đủ để cho Cơ quan Không gian Hoa kỳ (NASA) loan báo rằng cuối cùng thì nước đóng băng đã được trực tiếp quan sát trên Sao Hỏa. Ông Doug McCuistion, giám đốc Chương trình Sao Hỏa của NASA cho biết, khám phá của Tàu đổ bộ Phượng Hoàng chứng minh rằng kế hoạch của NASA nhằm truy tìm nguồn nước trong công cuộc thám hiểm hành tinh đỏ đã thành công.

Ngoài ra, tàu đổ bộ Phượng Hoàng cũng có khả năng kiểm tra chất đất của Sao Hỏa. Tàu được trang bị một máy phân tích khí nóng - gọi tắt theo tên tiếng Anh là TEGA. Thiết bị này có thể nung nóng đất lên đến 1 ngàn độ bách phân. Kế đó, thiết bị này phân tích những loại khí phát sinh từ việc nung nóng đất đó để xác định xem loại đất này có chứa những chất gì.

Ông Sam Kounaves, nhà khoa học cao cấp đặc trách công tác nghiên cứu các cuộc thử nghiệm hóa học chất lỏng do Phoenix tiến hành cho biết chất đất của Sao Hỏa rất giống chất đất được tìm thấy tại các thung lũng ở Nam Cực. Theo ông, những kết quả ban đầu cho thấy chất đất này có chứa một số chất dinh dưỡng cần thiết cho nguồn gốc và khả năng duy trì sự sống.