Trang Chủ

  Tham Luận
  Tin Việt Nam
  Tin Cộng Đồng
  Tin Hoa Kỳ
  Tin Thế Giới

    Trang Văn hóa Việt Nam

     
  Ư nghĩa tục thắp hương của người Việt  
      
 

 

 

 
 

Hương là thơm, chất thơm để cùng dường tam bảo, cúng thần linh nơi chùa, đ́nh, đền, miếu và các bàn thờ gia tiên.

Người ta thường cúng dường như Phật bằng ba thứ hương: Mạt hương (hương bột), Thiêu hương (hương đốt), Đồ hương (hương bôi lên cây nhang). Ngoài những loại hương thông thường, c̣n những danh hương quư được đem cúng dường nơi Phật đài như: Chiên đàn hương (hương này c̣n diệt trừ ô trược), Trầm hương, Đâu lâu ba hương (một thứ cỏ bên Thiên Trúc, mùi rất thơm), Tất lực ca hương (một thứ đinh hương ở Thiên Trúc, mùi rất thơm, cũng dùng để ăn, làm thuốc).

Đứng về mặt ư nghĩa, đốt hương nến (nói chung: có lửa khói) là một biểu  hiện mong muốn tiếp xúc với thần linh. Vào thời nguyên thuỷ, khi con người đă có tư duy, họ muốn giải thích những hiện tượng tự nhiên và xă hội có liên quan tới cuộc sống thường nhật. Từ sự bế tắc do khả năng nhận thức có hạn nên nảy sinh thần linh. Cư dân của một số tộc người cũng sớm định vị cho thần linh là ở tầng trên. Con người cũng sớm cho thần linh là ở tầng trên. Con người cũng sớm cho rằng thần linh đă trực tiếp chi phối tới nhiều mặt của đời sống chính ḿnh, và họ t́m cách thông linh (giao tiếp với thần). Không một cách nào có thể giúp con người bay lên trên cao. Chỉ tới khi t́m thấy lửa, dần dần con người nhận thấy, khi đốt lửa, th́ bao giờ khói cũng bay lên. Như thế, bằng thực tế phát triển lịch sử xă hội, bằng tri giác đi tới đúc kết, con người sử dụng lửa để giao tiếp với thần. Biết bao lễ hội mang tính cổ truyền bắt nguồn từ thời nguyên thuỷ được diễn ra quanh đống lửa. Những điệu múa trầm hùng, làm rung động cả núi rừng châu Phi của các  nam nữ, nhất là khi các bộ phận sinh sôi và nuôi dưỡng được "nhảy múa" mạnh mẽ theo những nhịp nhất định, th́ đó là h́nh ảnh, động tác mà con người muốn thông qua lửa khói để chuyển tải lên tầng trên, nhằm nhắc nhở thần linh: hăy theo sự gợi ư của con người mà thực hiện nhiệm vụ, cho âm dương đối đăi, cây trồng sinh sôi... Đó là chưa kể tới, trong đêm tối, ngọn lửa bập bùng h́nh bóng của con người, muôn loài cây cỏ lay động như cùng có hồn, dễ hoà nhập và người ta có cảm giác gần gũi hơn với thế giới bên kia.

Hương thắp vừa đạt được ư nguyện tâm linh dâng mùi thơm và chuyển lời cầu khẩn lên các thần, vừa để biểu hiện chính tâm (tâm hướng tới điều thiện). V́ thế người Việt sẽ rất áy náy khi đi lễ mà không có hương đèn. Song, cũng từ rất sớm, người  ta đă hiểu cách thắp hương sao cho biểu hiện được tâm nguyện là chính. Người Việt xưa tối kỵ thắp cả bó hương rồi cắm cả lên bàn thờ, v́ khói xông ngột ngạt thường gắn với sự ô trọc, thất kính, thiếu văn hoá. Tuỳ theo nhu cầu của việc đi lễ mà có số hương thắp khác nhau. Do tấm ḷng thành tín trong sạch dâng lên Phật và Thần, gọi là Tâm hương, biểu hiện trong việc thắp hương là một nén, v́ Tâm hương là ngũ hương gồm:

+ Giới hương: do giữ được giới (những điều  quy định) mà thơm.

+ Định hương: do từ sự thiền định (tâm không tán loạn, yêu trụ vào đạo lư, thoát khỏi sự ràng buộc của trần thế) mà thơm.

+ Tuệ Hương: do từ trí tuệ mà thơm (sáng suốt, thông hiểu sự và lư, dứt mê lầm…)

+ Giải thoát tŕ kiến hương: do tự biết ḿnh thành đạo mà thơm.

Nhiều khi chúng sinh đi lễ, đă thắp ba nén hương, đây là một biểu hiện về nguyện cầu sự thay đổi trong xu hướng tốt lành. Tạm hiểu số ba là số lẻ, lẻ th́ đông, dẫn tới biến đổi và phát triển.

Cũng có khi số hương được thắp nhiều hơn như theo tám hướng, thập phương, ngũ dinh hay theo vía (7 và 9).

Suy cho cùng hương và lửa là biểu hiện sự sùng kính trong mối giao tiếp với thần linh.

 

 
   

© Báo  Dân Quyền thiết kế và giữ bản quyền. Mong bạn đọc góp ư kiến, phê b́nh.

Địa chỉ liên hệ: Điện thoại: (405) 525-3881 Fax: (405) 692-8558 - Email: Danquyennews@aol.com