Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
ASEAN tái khẳng định lập trường về Biển Đông, Myanmar
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Danh thắng địa chất độc nhất vô nhị: Bàn Than – Hòn Mang – Hòn Dứa
    Tin Thế Giới
Trúng 2 tên lửa Houthi, tàu hàng Anh chìm trên biển Đỏ
    Tin Việt Nam
Việt Nam có 6 đội sẽ dự Chung kết về CNTT toàn cầu
    Tin Cộng Đồng
Ấn Độ: Nữ du khách bị cưỡng hiếp tập thể khi đi cùng chồng
    Tin Hoa Kỳ
Người cung cấp thông tin cho FBI bị truy tố tội khai man về Tổng thống Joe Biden
    Văn Nghệ
Á hậu Việt Nam 1988 Nguyễn Thu Mai qua đời
    Điện Ảnh
'Thư ký Kim' Park Min Young lên tiếng khi bị tố nhận 5 tỷ từ bạn trai cũ bị bắt
    Âm Nhạc
Lời chúc Tết bằng tiếng Anh năm Giáp Thìn hay và ý nghĩa nhất
    Văn Học
Sự trỗi dậy của các câu lạc bộ sách dành cho giới trẻ

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành




   Văn Học
AI và nan đề của giáo dục
Khoa học ngày nay đang đứng trước ngã ba đường: Liệu sự tiến bộ của loài người sẽ được thúc đẩy bởi trí tuệ con người hay bởi những cỗ máy mà chúng ta tạo ra?

Điều này cũng dẫn đến một câu hỏi lớn trong giáo dục: Liệu chúng ta sẽ đào tạo ra những con người bằng cách hạn chế hay khuyến khích họ sử dụng các công cụ hiện đại, giờ đã có thể thay thế rất nhiều quy trình tư duy?

Hiểu biết và dự đoán

Một bên là tâm trí con người, nguồn gốc của các câu chuyện, lý thuyết và các ý nghĩa mà loài người chúng ta yêu thích. Một bên là những cỗ máy có thuật toán sở hữu khả năng dự báo đáng kinh ngạc, nhưng hoạt động bên trong của chúng thì hoàn toàn mờ mịt với đại đa số phía quan sát là con người.

Trước đây, khi con người cố gắng hiểu bản chất của thế giới, máy móc là công cụ hỗ trợ, đưa ra những dự đoán thực tế mà các giác quan của con người không đủ để đánh giá.

Sự phối hợp này lần đầu được đề cập trong tác phẩm “Novum Organum” của Francis Bacon: “Phương pháp mới của chúng ta trong việc khám phá khoa học dựa không phải để phủ nhận sự nhạy bén và sức mạnh của trí tuệ, mà thực sự là để cân bằng sức mạnh của trí tuệ. Ví dụ như vẽ một đường thẳng hoặc một đường tròn chính xác bằng tay là một việc phần lớn phụ thuộc vào sự ổn định và thực hành liên tục, nhưng nếu bạn sử dụng thước kẻ hoặc com-pa thì sẽ có rất ít cơ hội cho cả hai”.

Bacon đưa ra một đề xuất đã làm thay đổi hoàn toàn khoa học: Nhận thức và lý trí của con người nên được tăng cường bằng các công cụ, những phương tiện sẽ giúp con người thoát khỏi mê cung của suy tư.

Isaac Newton là một trong những người nhiệt tình áp dụng triết lý thực nghiệm của Bacon nhất. Ông đã dành cả sự nghiệp để phát triển các công cụ, là thấu kính vật lý, kính viễn vọng, các công thức và tất cả đều đẩy nhanh tốc độ khám phá khoa học. Nhưng, ẩn sau trong sự phụ thuộc ngày càng tăng vào các công cụ này là mầm mống của khác biệt đáng lo ngại, giữa những gì trí óc con người có thể nhận thức được về thế giới và những gì các công cụ của chúng ta đo lường và lập mô hình.

Ngày nay, sự khác biệt lớn đến mức đáng lo ngại. Có vẻ như chúng ta đã đạt đến giới hạn mà tại đó sự hiểu biết (của tâm trí con người) và năng lực dự đoán (của máy móc). Trong thời đại của Bacon và Newton, những tường thuật về thế giới mà trí tuệ con người có thể hiểu được và những dự đoán có thể kiểm tra đã được nối với nhau ăn khớp trong một vòng tròn đạo đức.

Các lý thuyết được hỗ trợ bởi những quan sát từ máy móc đã nâng cao hiểu biết của nhân loại về mọi thứ, từ vật lý, hóa học cho đến di truyền học Mendel. Nhưng, trong thời đại dữ liệu lớn, mối liên hệ giữa hiểu biết và dự đoán không còn ăn khớp nữa. Hiện, chúng ta đang đối mặt với một thế giới phức tạp hơn nhiều lần: Trí thông minh máy móc không chỉ khó nắm bắt, mà đôi khi còn tích cực chống lại lý trí.

Ví dụ, các nghiên cứu về dữ liệu gen có thể nắm bắt hàng trăm thông số của bệnh nhân, từ loại tế bào, tình trạng, vị trí gen v.v... và liên kết nguồn gốc bệnh tật với hàng ngàn yếu tố quan trọng tiềm tàng. Nhưng, những dữ liệu phức tạp và nhiều chiều này cùng dự đoán mà chúng cung cấp thách thức khả năng hiểu và diễn giải của bất kỳ ai trong chúng ta.

Khi ChatGPT tạo ra cơn sốt trên toàn thế giới, một trong những ứng dụng của nó đã khiến nền giáo dục truyền thống bị thách thức: Học sinh và sinh viên có thể tạo ra một bài luận, thậm chí nguyên một luận văn, trong “phút mốt”.

Trí tuệ nhân tạo không chỉ dừng lại ở việc đánh bại các vua cờ. Midjourney AI, một công cụ vẽ được vận hành bởi AI, có thể tạo ra hàng trăm, hàng ngàn bức tranh chỉ với một câu lệnh đầu vào. Jukebox, một sản phẩm khác của OpenAI (đơn vị tạo ra ChatGPT), có thể tạo ra các bài hát với giai điệu và lời hoàn chỉnh chỉ trong vài giây.

Câu hỏi lớn của giáo dục

Nan đề của giáo dục nằm ở chỗ này: Liệu chúng ta sẽ dạy cho học sinh cách thức sử dụng các công cụ, hay hạn chế chúng tuyệt đối trong môi trường học đường, để giữ lại những kỹ năng tư duy cơ bản thuộc về con người?

Nền giáo dục truyền thống chỉ cho phép mang vào phòng thi những công cụ hết sức cơ bản như máy tính bỏ túi hay từ điển, nhưng trong tương lai, nó khó có thể thờ ơ trước những công cụ đã và đang len lỏi rất sâu vào đời sống con người. Thanh tìm kiếm của Google đã định hình lại cách thức chúng ta lưu trữ các tư liệu và thông tin. Giờ đây, những “trợ lý” kiểu ChatGPT thậm chí có thể làm hộ con người luôn quá trình tổng hợp và biểu đạt.

Sự tiện lợi của nó có thể tước bỏ nhiều năng lực tư duy của con người, do không còn được luyện tập. Trước đây, tôi hay tự mình lưu lại các thông tin hay thu thập được, thông qua quá trình đi, xem và đọc, trong một thư mục hay cuốn sổ riêng. Dần dần, quá trình này bị thay thế bằng hành vi gõ lên thanh tìm kiếm Google.

Một ngày, tôi nhận ra rằng mình không thật sự “ngấm” những thông tin này: Chính quá trình tự đi thu thập mới mang lại cho bạn những suy tư thật sự có ích về thông tin đó. Đôi khi bạn lười và không tự đi đến hiện trường, vì Google đã có quá nhiều thông tin về địa điểm mà bạn muốn tìm hiểu. Nó hoạt động với một cơ chế tinh vi không có nghĩa là nó có thể thay thế những trải nghiệm đa dạng của con người.

Mối quan hệ giữa hiểu biết và dự đoán tương ứng mối quan hệ giữa bản thể học (những hiểu biết sâu sắc về bản chất thực sự của thế giới) và nhận thức luận (quá trình thu nhận kiến thức về thế giới). Trước đây, kiến thức dựa trên thực nghiệm có thể vượt qua các rào cản đối với hiểu biết hiện tại của chúng ta và từ đó, các nhà khoa học tạo ra những dự đoán mới để thử nghiệm trên thế giới. Bằng cách này, cơ sở bản thể học của một lý thuyết trở thành cơ sở của những dự đoán mới mẻ và tiến bộ hơn. Bản thể học sinh ra nhận thức luận mới theo cách này.

Nhưng, phía trước sẽ là một thời đại hoang mang, khi các cỗ máy có thể tự mình sinh ra các nhận thức luận mới liên tục, còn bản thể học từ phía con người có thể đối mặt với quá trình thoái hóa, do không được tập luyện và các thói quen tư duy hiện đại đã tập trung ưu tiên vào sự tiện lợi nhiều hơn.

Và, giáo dục một con người giờ đây cũng sẽ phải băn khoăn, trước những lựa chọn khó khăn này. Cố gắng giữ lại những kỹ năng từng là độc quyền của con người, hay là phó mặc cho sự tiện lợi của máy móc? Chúng ta có còn tập trung dạy học trò về tư duy được nữa hay không, một khi vừa rời khỏi cổng trường, họ ngay lập tức bật thanh tìm kiếm Google và ChatGPT lên?
DanQuyen.com (Theo antg.cand.com.vn)
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi

Các bài viết mới:
    Sự trỗi dậy của các câu lạc bộ sách dành cho giới trẻ (29-02-2024)
    Ai được dự thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội? (18-02-2024)
    Nữ sinh Tây Nguyên phá kỷ lục siêu trí nhớ thế giới (15-02-2024)
    Nữ sinh Hà Nội bị cắt quần do không mặc đồng phục, nhà trường nói gì? (21-01-2024)
    Nam sinh Phú Yên giành vé đầu tiên vào chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm 2024 (07-01-2024)
    Chính thức bỏ thi thăng hạng viên chức (15-12-2023)
    Tiến sỹ ngân hàng bị lừa hơn 470 triệu đồng mà không dám kêu ai (14-12-2023)
    Nhà văn Di Li: Tôi mất 15 năm để ngẫm nghĩ về 'Tật xấu người Việt' (09-12-2023)
    79 công trình khoa học được vinh danh trong Sách vàng Sáng tạo Việt Nam (06-12-2023)
    Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng thăm Đại học Kyushu của Nhật Bản (30-11-2023)
    Bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của người Ê Đê ở Tây Nguyên (19-11-2023)
    Sau một tuần mở cổng đăng ký: 'Đấu trường' trí tuệ nhân tạo hàng đầu Việt Nam thu hút hơn 700 đội thi (13-11-2023)
    Việt Nam có nữ giáo sư Toán học thứ 3 (07-11-2023)
    Giáo sư, phó giáo sư trẻ nhất vừa được công nhận năm 2023 là ai? (06-11-2023)
    Bất lực đòi nợ Shark Thủy, hàng loạt phụ huynh Apax kéo lên Sở GD-ĐT tố cáo (06-11-2023)
    Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia được tổ chức vào đầu năm 2024 (05-11-2023)
    Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: Chưa có trường hợp sách tham khảo đưa vào nhà trường có nội dung không phù hợp (04-11-2023)
    Nobel 2023: Đỉnh cao khoa học hướng về con người (15-10-2023)
    Thành tích đáng nể của nhà vô địch Olympia 2023 Lê Xuân Mạnh (10-10-2023)
    Minh Triết nói gì về việc 'nhường' câu hỏi cho 2 đối thủ tại Chung kết Olympia? (10-10-2023)

Các bài viết cũ:
    Vụ tiến sĩ luật Đặng Anh Quân bị bắt: Trường ĐH Luật TP.HCM ra thông cáo báo chí (27-02-2023)
    Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn lý giải gì về giá sách giáo khoa cao? (15-02-2023)
    Chưa sắp xếp được nơi học, 300 học sinh chưa thể đến trường sau Tết (09-02-2023)
    Ra mắt cuốn sách của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực (02-02-2023)
    Thầy hiệu trưởng thầm lặng cống hiến cho giáo dục vùng cao Hua Bum (31-01-2023)
    Người Việt thứ 2 giành giải thưởng Toán học sau giáo sư Ngô Bảo Châu (28-01-2023)
    Nam sinh đầu tiên giành điểm tuyệt đối phần thi yêu cầu tốc độ và chính xác của Olympia 23 (16-01-2023)
    Một bức ảnh làm thay đổi kỳ thi đại học Nhật Bản (15-01-2023)
    Sinh viên chạy đua lịch thi cuối kỳ cận Tết Nguyên đán (27-12-2022)
    Tuyên dương học sinh đoạt giải Olympic và Khoa học kĩ thuật quốc tế 2022 (24-12-2022)
    Bé trai 2 tuổi bị giáo viên tát bầm tím một bên má (23-12-2022)
    Taliban cấm vô thời hạn phụ nữ Afghanistan theo học đại học (21-12-2022)
    Quảng Ninh: Kỷ luật Giám đốc và Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (15-12-2022)
    Phê duyệt liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ tiếng Anh Cambridge (06-12-2022)
    Thí sinh bị hoãn thi chứng chỉ IELTS được ưu tiên thi trước (06-12-2022)
    Bộ GD-ĐT phê duyệt thêm liên kết thi chứng chỉ tiếng Anh và tiếng Nhật (06-12-2022)
    Nhà văn Lê Lựu, tác giả 'Thời xa vắng' qua đời (09-11-2022)
    Những câu nói hay về tình yêu và cuộc sống trong văn học (30-10-2022)
    Những nhà văn viết tiểu thuyết kinh dị có tầm ảnh hưởng (23-10-2022)
    Luận án tiến sĩ về áo ngực được bảo vệ thành công (12-10-2022)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Neo Lại Bóng Mình


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn





 

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 151477661.